2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үлдэгдэл төлбөр болон гүйцэтгэхгүй байсан үүргийн алданги гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагчтай орон сууц захиалгаар барих гэрээ байгуулж, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлэн орон сууцыг хүлээлгэн өгсөн боловч хариуцагч гэрээний дагуу төлөх ёстой үлдэгдэл төлбөр болон гэрээнд заасан алдангийг төлөөгүй тул нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч гэрээний дагуух 30 сая төгрөгийн үндсэн төлбөр болон хоног тутамд 0.5 хувийн алданги тооцож гаргасан 15 сая төгрөгийг төлөх ёстой тул гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээний дагуух төлбөрийг өөр этгээд төлөхөөр харилцан тохирсон, мөн үл хөдлөх хөрөнгө бүртгүүлсэн тул гэрээний харилцаа дуусгавар болсон гэж үзэн алданги төлөхгүй байх үндэслэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчээс 30 сая төгрөгийн үндсэн төлбөр болон 15 сая төгрөгийн алдангийг гаргуулна гэж шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нь гэрээнд заасан төлбөрийн хугацааг хэтрүүлэн төлбөрөө төлөөгүй тул гэрээний 6.1-т заасан алданги тооцох эрх үүссэн.
• Хариуцагчийн тал нь гэрээний үлдэгдэл үүргийг бусад этгээдэд шилжүүлсэн, тооцоо нийлсэн гэх үндэслэл нь баримттай нотлогдоогүй тул гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэж үзэх үндэслэлгүй.
• Нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу гүйцэтгэхгүй байсан үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрсэн алданги тооцохыг шаардсан нь Иргэний хууль 232.4-т нийцэж байгаа тул алдангийн дүнг зөвшөөрөв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээнд заасан төлбөр төлөх хугацааг хэтрүүлсэн тохиолдолд гэрээний нөхцөлийн дагуу алданги шаардах эрх үүснэ (Иргэний хууль 232.4).
• Гэрээний үүргийг бусад этгээдэд шилжүүлсэн эсвэл тооцоо нийлсэн гэх маргаан нь баримттай нотлогдоогүй бол гэрээний үүрэг дуусгавар болсон гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 112.1).
• Гүйцэтгэхгүй байсан үүргийн үнийн дүнгийн тодорхой хувиар алданги тооцох нь талуудын харилцан тохиролцоо болон хууль тогтоомжид нийцэж байгаа бол хүчин төгөлдөр байна (Иргэний хууль 232.4).