Иргэн хэрэг·Анхан шатны шүүх

Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр сум дахь сум дундын шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ — мал худалдаж авсан мөнгө буцаан авах маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн санал болгосон 12 тооны үхрийг авахаар тохиролцож, төлөх ёстой 7 сая гаруй төгрөгийг дансанд нь шилжүүлсэн байна. Гэвч худалдан авахаар тохиролцсон хугацаанд мал дутуу байсан, бэлчээрт байгаа мал нь ологдсонгүй гэх шалтгаанаар мал хүлээн авч чадаагүй тул төлсөн мөнгөө буцаан авах шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

Нэхэмжлэгч: Худалдан авсан 12 тооны үхэр нь тохиролцсон нөхцөлөөр өгөгдөөгүй, мал хүлээн авах боломжгүй болсон тул төлсөн мөнгөө буцаан авах шаардлагатай гэж үзсэн.
Хариуцагч: Мал өгөхөөр тохиролцсон нь үнэн боловч худалдан авагч тал мал авахаар ирээгүй, зуд болсонтой холбоотойгоор мал үрэгдсэн тул мөнгө буцаахгүй гэж эсрэг үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв. Талуудын хооронд Иргэний хууль 243-ын дагуу худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн байна. Нэхэмжлэгч нь төлөх ёстой мөнгөө шилжүүлснээр төлөх үүргээ биелүүлсэн тул хариуцагч нь тохиролцсон хөрөнгийг өмчлөлд шилжүүлэх үүргээ биелүүлэх ёстой. Нэхэмжлэгч мал хүлээн авах гэж очсон боловч мал дутуу байсан, бэлчээрт байгаа мал нь ологдсонгүй гэсэн баримт гэрчүүдийн мэдүүлгээр нотлогдсон тул нэхэмжлэгч мал хүлээн авах үүргээ биелүүлж чадаагүй гэж үзлээ. Хариуцагч нь зуд болсон, мал үрэгдсэн гэх тайлбартай боловч үүнийг нотлох баримт ирүүлээгүй тул хариуцагч нь Иргэний хууль 258.1-ийн дагуу худалдан авагч мал хүлээн авч чадаагүй үед уг эд хөрөнгийг хадгалах үүрэгтэй, мөн Иргэний хууль 261.1-ийн дагуу гэрээний үүргээ зөрчсөнөөс учруулсан хохирлыг арилгах ёстой гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

Худалдан авагч худалдан авсан эд хөрөнгийг хугацаанд нь хүлээн авч чадаагүй тохиолдолд худалдагч уг эд хөрөнгийг хадгалах үүрэгтэй (Иргэний хууль 258.1).
Гэрээний нэг тал нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй (мал өгөх үүргээ биелүүлээгүй) тохиолдолд нөгөө талдаа учруулсан хохирлыг арилгах үүрэгтэй (Иргэний хууль 261.1).
Худалдан авагч төлбөрийг төлсөн боловч худалдагч тохиролцсон хөрөнгийг өмчлөлд шилжүүлж чадаагүй бол гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гэж үзнэ.

Өөр асуулт байна уу?

Монгол Улсын хууль, тогтоомж, шүүхийн шийдвэрийн санд суурилсан хиймэл оюунаас хүссэн асуултаа асуу

Асуух

Ижил төстэй 5 тогтоол

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээИргэн · Анхан шат·2025.04.21
2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр
Үйл явдал Худалдах-худалдан авах гэрээ — худалдан авсан эд хөрөнгийг хүлээн авч буй үед үүссэн хохирол гаргуулах. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид 5 тугалтай үнээ худалдан авах гэрээ байгуулж, төлбөрийг нь бүрэн шилжүүлсэн боловч мал хөрөнгөө авч чадаагүй байна. Хариуцагч нь мал нь зуданд үхсэн гэж тайлбарласан тул нэхэмжлэгч малын үнээр тооцсон хохирлыг гаргуулахыг шаарджээ. Талуудын байр суурь - Нэхэмжлэгч: Хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлж, худалдан авсан мал хөрөнгөө хүлээн өгөөгүй тул махны дундаж ханшаар тооцсон ойролцоогоор 18 сая төгрөгийн хохирлыг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн. - Хариуцагч: Мал хөрөнгийг зүсэлж өгсөн боловч байгалийн гамшиг буюу зуданд мал нь үхэж устсан тул өөрийн буруутай үйлдэл байхгүй, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан. Шийдвэр ба үндэслэл Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлтэй гэж үзлээ. Талууд мал худалдах гэрээг амаар байгуулсан бөгөөд нэхэмжлэгч төлбөрийг нь бүрэн шилжүүлсэн баримт тогтоогдсон тул Иргэний хууль 243.1-ийн дагуу худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулсан гэж үзнэ. Нэхэмжлэгч мал хөрөнгөө байрлуулах газар бэлдсэний дараа авах хэрэгцээ шаардлагатай байсан тул гэрээгээр эд хөрөнгийг хүлээн авах нөхцөл, хугацааг тодорхойлжгүй байсан нь Иргэний хууль 248.1-д нийцэж байгаа юм. Хариуцагч мал хөрөнгийг нэхэмжлэгчид шилжүүлж өгөөгүй, мал нь зуданд үхсэн гэж тайлбарлаж байгаа нь худалдан авсан эд хөрөнгийг худалдан авагчид шилжүүлснээр тухайн эд хөрөнгийн устаж, гэмтсэний эрсдэл худалдан авагчид шилждэг гэсэн заалттай зөрчилдсөн тул эд хөрөнгийг шилжүүлж аваагүй байхад түүний устаж гэмтсэний эрсдэлийг худалдагч хариуцна (Иргэний хууль 247.1). Иймд хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгчид учирсан хохирлыг нөхөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 219.1). Хууль зүйн гол дүгнэлт - Үүрэг гүйцэтгэх хугацаа тодорхойлоогүй гэрээний хувьд үүрэг гүйцэтгүүлэгч нэн даруй гүйцэтгэхийг шаардах эрхтэй, үүрэг гүйцэтгэгч нэн даруй гүйцэтгэх үүрэгтэй (Иргэний хууль 208.2). - Худалдан авсан эд хөрөнгийг худалдан авагчид шилжүүлж аваагүй бол түүний устаж, гэмтсэний эрсдэлийг худалдагч хариуцна (Иргэний хууль 247.1). - Худалдан авах гэрээний дагуу худалдагч нь биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зөрчилгүй хөрөнгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх үүрэгтэй (Иргэний хууль 243.1).