2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үйлдвэрлэлийн осол — нас барсан ажилтны ар гэрт олгох нөхөн төлбөр болон сэтгэцэд учирсан гэм хорын хохирол гаргуулах маргаан. Ажилтан ажил үүргээ гүйцэтгэж байхдаа замын хөдөлгөөний дүрэм зөрчсөн үйлдлээс болж осолд орж нас барсан байна. Нэхэмжлэгч нь уг ослыг үйлдвэрлэлийн осол гэж үзэн, ажил олгогчоос нөхөн төлбөр болон сэтгэцэд учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ослыг үйлдвэрлэлийн осол гэж мэргэжлийн хяналтын байгууллага тогтоосон, мөн ажил олгогч ажилтад аюулгүй байдлын сургалт, зааварчилгаа өгөөгүй тул нөхөн төлбөр болон сэтгэцэд учирсан хохирлыг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Ажилтан замын хөдөлгөөний дүрмийг өөрөө зөрчсөн тул ажил олгогчийн буруутай үйлдлээс болж гэм хор учруулсан шалтгаан байхгүй, мөн ажилтны цалин хөлсийг тооцох боломжгүй байсан гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Ажилтан замын хөдөлгөөний дүрмийг зөрчсөн үйлдлээр осолд орж нас барсан тул ажил олгогчтой гэм хор учруулсан шалтгаант холбоо тогтоогдохгүй, иймд сэтгэцэд учирсан гэм хорын хохирлыг гаргуулна гэх шаардлага үндэслэлгүй (Иргэний хууль 497.1, 508.5, 511.3, 511.5).
• Мэргэжлийн хяналтын байгууллага ослыг үйлдвэрлэлийн осол гэж дүгнэсэн байна тул Хөдөлмөрийн тухай хуулийн заалтын дагуу нас барсан ажилтны ар гэрт олгох нөхөн төлбөрийг гаргуулна (Хөдөлмөрийн тухай хууль 97.1, 97.1.2).
• Сэтгэцэд учирсан хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр арилгах тухай Иргэний хуулийн шинэчлэлт нь 2023 оны 7 дугаар сарын 1-ний өдрөөс хойш хэрэглэгдэх тул уг хэрэгт хамаарахгүй (Иргэний хууль 5.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажилтан өөрийн буруутай үйлдлээс болж осолд орсон бол ажил олгогчийн үйл ажиллагаа болон ослын үр дүнгийн хооронд гэм хор учруулсан шалтгаант холбоо байхгүй гэж үзнэ.
• Үйлдвэрлэлийн осол гэж тогтоогдсон тохиолдолд ажил олон хүний амь нас эсвэл эрүүл мэндэд хамааралтай бол хуульд заасан нөхөн төлбөрийг олгох үүрэгтэй (Хөдөлмөрийн тухай хууль 97.1.2).
• Иргэний хуулийн шинэчлэлтээр сэтгэцэд учирсан хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр арилгах заалтыг хэрэглэх хугацааг тодорхой заасан тул хууль буцаан хэрэглэхгүй (Иргэний хууль 5.1).