2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хөдөлмөрийн маргаан — үйлдвэрлэлийн ослын нөхөн төлбөр олгох. Ажилтан ажлын байрандаа амрах, хувцсаа солих үед нас барсан тохиолдлыг үйлдвэрлэлийн осол гэж үзэн, ажил олгогчоос нас барсан ажилтны нэг сарын дундаж цалингийн 36 дахин нэмэгдүүлсэн нөхөн төлбөр гаргуулах асуудал үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Талийгаачтай хамтран амьдардаг байсан тул гэр бүлийн гишүүн мөн, ажил олгогч нь үйлдвэрлэлийн ослын акт болон хөдөлмөрийн байгууллагын дүгнэлтэд үндэслэн нөхөн төлбөр төлөх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Нас барсан шалтгаан нь эрүүл мэндийн асуудал (зүрхний шигдээс) болох магадлалтай тул үйлдвэрлэлийн осол мөн эсэхийг эрүүгийн хэрэг шийдвэрлэхээс өмнө тогтоох боломжгүй, мөн нэхэмжлэгч нь хууль ёсны өвлөгч биш гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндэслэл бүрийг дараах байдлаар шийдвэрлэв:

• Нэхэмжлэгч нь талийгаачтай 14 жил хамтран амьдарсан тул Хөдөлмөрийн тухай хууль 125.1-д заасан гэр бүлийн гишүүн буюу нөхөн төлбөр шаардах эрхтэй гэж үзэв.
• Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явагдаж байгаа нь энэхүү иргэний маргааныг шийдвэрлэх боломжгүй болгох үндэслэл биш тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгох шаардлагагүй гэж дүгнэв.
• Талийгаачийн нэг сарын дундаж цалингийн тооцооллыг хөдөлмөрийн гэрээнд заасан нэг өдрийн цалин болон уртын ээлжийн ажилтан байсан баримт дээр үндэслэн 14 хоногийн цалингаар тооцсон тул нөхөн төлбөрийг ойролцоогоор 60 сая төгрөгөөр тогтоов.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажилтан ажил эхлэхийн өмнө болон дууссаны дараа ажлын байрандаа амрах, хувцсаа солих үед ослд өртсөн тохиолдлыг үйлдвэрлэлийн осол гэж үзнэ (Үйлдвэрлэлийн осол, хурц хорлогыг судлан бүртгэх дүрэм 2.1.4).
• Ажил олгогч нь ажилтны үйлдвэрлэлийн осол, мэргэжлээс шалтгаалсан өвчний даатгалд даатгуулсан эсэхээс үл харгалзан нөхөн төлбөр олгох үүрэгтэй (Хөдөлмөрийн тухай хууль 125.1).
• Гэр бүлийн тухай хуулийн үзэл баримтлал болон хамтран амьдарсан хугацааг харгалзан үзэх нь үйлдвэрлэлийн осолтой холбоотой нөхөн төлбөр шаардах эрхийг тогтооход ач холбогдолтой (Гэр бүлийн тухай хууль).