2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эд хөрөнгийн өмчлөлийн эрх хамгаалах болон хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байх тухай маргаан. Нэхэмжлэгч нь өөрийн худалдан авсан экскаваторыг нэгэн этгээд түрээслэн авч байгаад буцаан өгөхгүй байгаа тул хууль бус эзэмшлээс албадан гаргуулах, мөн өмчлөгч байсан этгээд хоорондын худалдах худалдан авах гээг хүчин төгөлдөр бус болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Экскаваторыг хууль ёсны журмын дагуу худалдаж авсан тул өмчлөх эрхтэй, хариуцагч нь уг техникийг түрээслэн авч байгаад буцаан өгөхгүй байгаа тул өмчлөгчийн эрхийг хамгаалж, хөрөнгийг албадан гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нь өмнө нь өөр экскаватор худалдаж авсан түүний төлбөрийг эд хөрөнгөөр барьцаалж төлсөн тул энэ техникийг өгөх ёстой, мөн нэхэмжлэгчтэй байгуулсан гээ нь бодит зорилгогүй, дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн хөрөнгийг албадан гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нь тухайн техникийг эзэмшиж, ашиглаж байгаа бодит баримт тогтоогдоогүй тул түүнийг хууль бус эзэмшигч гэж үзэх үндэслэлгүй болсон.
• Нэхэмжлэгч нь экскаваторыг гээний үндсэн дагуу шилжүүлэн авч, үнийг нь төлсөн болохыг нотлох баримт гаргаж ирүүлээгүй тул гээ нь хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэлгүй болсон.
• Нэхэмжлэгч болон өмчлөгч байсан этгээд хоорондын худалдах худалдан авах гээ нь талуудын дотоод хүсэл зорилго, гадагш илхийлсэн хүсэл зоригийн илхийлэл нийцээгүй, дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл болох нь тогтоогдсон тул Иргэний хууль 56.1.2, 56.1.3-т заасны дагуу хүчин төгөлдөр бус гэж үзэв.
• Хэлцэл хүчин төгөлдөр бус болсон тул Иргэний хууль 56.5-д заасны дагуу талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй тул экскаваторын улсын бүртгэлийг өмчлөгч байсан этгээдийн нэр дээр буцаан шилжүүлэхээр шийдвэрлэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлцэл байгуулах үеийн талуудын дотоод хүсэл зорилго, гадагш илхийлсэн хүсэл зоригийн илхийлэл нийцээгүй, дүр үзүүлэн хийсэн тохиолдолд хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.2, 56.1.3).
• Хэлцэл хүчин төгөлдөр бус болсон тохиолдолд талууд шилжүүлсэн эд хөрөнгөө болон төлбөрийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Өмчлөгч хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардахын тулд тухайн этгээд хөрөнгийг эзэмшиж, ашиглаж байгаа бодит үйлдэл байх шаардлагатай (Иргэний хууль 106.1).