2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус болгох болон өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь банкны зээл авах зорилгоор хариуцагч нэгний нэр дээр газрын өмчлөх эрхийг худалдах, худалдан авах гэрээгээр шилжүүлсэн боловч тухайн гэрээ нь бодит худалдах зорилгогүй, зөвхөн зээл авахад зориулагдсан байсан гэж үзэн, дараа нь гуравдагч этгээд болох хариуцагчийн нэр дээр шилжсэн гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газрыг анхнаасаа худалдах зорилгогүй, зөвхөн зээл авахад зориулан нэр шилжүүлсэн тул хийсэн хэлцлүүд нь хууль бус, өмчлөх эрх нь өөрт нь хамаатай гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчтэй хамтран амьдарч байхдаа газрыг барьцаалах зорилгоор шилжүүлсэн, хариуцагч хоорондын гэрээ нь бодит хөрөнгө, тээврийн хэрэгсэл солилцсон тул хүчин төгөлдөр гэж үзэж байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, холбогдох гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгож, өмчлөх эрхийг нэхэмжлэгчид буцаан шилжүүлэхээр шийдвэрлэв.

• Нэхэмжлэгч болон нэгэн хариуцагчийн хоорондын гэрээ нь зээл авах зорилгоор өөр хэлцлийг халхавчлах зорилгоор хийгдсэн тул Иргэний хууль 56.1.3-т заасны дагуу хүчин төгөлдөр бус гэж үзэв.
• Хариуцагч хоорондын гэрээ нь нэхэмжлэгч болон эхний хариуцагчийн хоорондын хэлцлийг халхавчлах зорилготой байсан тул Иргэний хууль 56.1.10-т заасны дагуу хүчин төгөлдөр бус гэж үзэв.
• Хариуцагч нь газрыг худалдан авч буй үед эзэмшигчийг шалгах боломжтой байсан тул өмчлөх эрхийг шударгаар олж авсан гэж үзэх үндэслэлгүй, иймд Иргэний хууль 114.1, 183.1-д заасны дагуу өмчлөх эрхийг хамгаалах боломжгүй гэж дүгнэв.
• Нэхэмжлэгч нь хөрөнгөө буцаан шаардах хуульд заасан хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусаагүй тул Иргэний хууль 492.1.1-д заасны дагуу өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлэх үндэслэлтэй болсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээл авах зорилгоор бодит худалдах зорилгогүйгээр хийсэн хэлцэл нь өөр хэлцлийг халхавчлах зорилготой тул хүчин төгөлдөр бус (Иргэний хууль 56.1.3).
• Хөрөнгө эзэмшигчийг шалгах боломжтой байсан боловч шалгаагүй тохиолдолд тухайн этгээдийг өмчлөх эрхийг шударгаар олж авсан гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 114.1, 183.1).
• Хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байх нь тогтоогдсон тохиолдолд тухайн хэлцлийн дагуу шилжүүлсэн өмчлөх эрхийг эх хувь руу нь буцаан шилжүүлнэ (Иргэний хууль 492.1.1).