2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Ажил гүйцэтгэх гэрээний маргаан — гэрээ цуцлах, урьдчилгаа төлбөр болон хугацаа хэтрүүлсэн алданги нэхэмжлэх. Захиалагч тал гүйцэтгэгч компанитай амины орон сууц бариулах гэрээ байгуулж, урьдчилгаа төлбөр төлсөн боловч гүйцэтгэгч тал барилгын ажлыг гэрээнд заасан хугацаанд гүйцэтгэж чадаагүй, чанарын доголдолтой ажил хийсэн тул нэг талын санаачилгаар гэрээ цуцалж, төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч тал гэрээний үүргээ зөрчсөн, барилгын ажил дутуу, чанаргүй байсан тул гэрээг цуцалж, урьдчилгаа төлбөр болон хугацаа хэтрүүлсэн алдангийг нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Барилгын ажил хийх явцад цаг агаарын нөхцөл байдал зэрэг нөхцөл байдлаас шалтгаалан ажил удааширсан тул нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн хүлээн зөвшөөрч, хийсэн ажлын зардал, материалын зардлыг хасаж тооцохыг үндэслэлээ.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн саналыг хэсэгчлэн ханган, хариуцагч компаниас ойролцоогоор 16 сая төгрөгийн төлбөр болон алдангийг нэхэмжлэгчид олгохыг шийдвэрлэв. Хариуцагч тал нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчлэн хүлээн зөвшөөрч байгаа тул гэрээ цуцлагдсан нь баримттай, учир нь хариуцагч тал гэрээний үүргээ биелүүлэлт хийх хугацааг хэтрүүлсэн байна. Ажил гүйцэтгэгч тал гэрээ цуцлахаас өмнө ажил гүйцэтгэсэн барилгын суурь, металл карказ зэрэг ажлууд нь захиалагчийн ашиглах боломжтой байсан тул ажил гүйцэтгэгч тал гүйцэтгэсэн ажлын хөлс, материалын зардлыг хасаж тооцох эрхтэй (Иргэний хууль 355.5). Гэрээ цуцлагдсаны дараа урьдчилгаа төлбөр болон хугацаа хэтрүүлсэн алдангийг тооцохдоо, хариуцагч тал хийсэн ажлын зардал болох ойролцоогоор 21 сая төгрөгийг урьдчилгаа төлбөрөөс хасаж, үлдэгдэл төлбөр дээр гэрээнд заасан алдангийг тооцох нь зүйтэй гэж үзэв. Хариуцагч хувь хүнтэй холбоотой нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь нэхэмжлэгч болон тухайн хувь хүний хооронд ажил гүйцэтгэх гэрээний харилцаа үүссэн нь баримтаар тогтоогдоогүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажил гүйцэтгэгч тал гэрээний үүргээ биелүүлэлт хийх хугацаа хэтрүүлсэн тул нөгөө тал нь гэрээний гүйцэтгэлээс татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 205.1, 227.1).
• Ажил гүйцэтгэгч тал гэрээ цуцлахаас өмнө хийсэн ажил нь захиалагчийн ашиглах боломжтой байсан тул гүйцэтгэсэн ажлын хөлс, материалын зардлыг авах эрхтэй (Иргэний хууль 355.5).
• Ажил гүйцэтгэх гэрээгээр ажил гүйцэтгэгч нь ажлыг гүйцэтгэх, захиалагч нь үр дүнг хүлээн авч хөлс төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 343.1).