Архангай аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг гүйцэтгэх — нийлүүлэгч тал бараа нийлүүлээгүй тул төлбөрийн мөнгийг буцаан авах маргаан. Бараа нийлүүлэгч тал өөр нэгэн этгээдэд самар нийлүүлэхээр гэрээ байгуулж, мөнгийг нь хүлээн авсан боловч бараагаа нийлүүлээгүй, мөнгийг нь буцааж өгөөгүй тул бараа нийлүүлэгч тал шаардах эрхээ өөр нэгэн этгээдэд шилжүүлэн нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Бараа нийлүүлэгч талын өөр нэгэн этгээд нь хариуцагчид самар нийлүүлэх үүргээ биелүүлээгүй, мөнгийг нь буцааж өгөхгүй байгаа тул шаардах эрхээ шилжүүлж авсан гэж үзэн, үлдсэн мөнгийг гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Самар нийлүүлэх үүргээ гүйцэтгэсэн эсвэл мөнгийг буцааж өгөх ёстой байсан гэх мэтээр тайлбарлаж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг эсэргүүцсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв. Учир нь бараа нийлүүлэгч болон хариуцагчийн хооронд самар худалдах, худалдан авах гэрээ амаар байгуулагдсан ба энэ нь бичгээр байгуулагдсан хэлцлийн хувьд шаардах эрхийг шилжүүлэх хэлбэрт нийцэж байгаа тул шаардах эрх шилжүүлэх боломж бүрдсэн байна (Иргэний хууль 123.8). Мөн бараа нийлүүлэгч тал хариуцагчийн данс руу 40 сая орчим төгрөг шилжүүлсэн баримт тогтоогдсон тул гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 243.1). Хариуцагч нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн тайлбар болон гэрчдийн мэдүүлгээр мөнгийг буцааж өгөх байсан гэх үйл явдал тогтоогдсон тул нэхэмжлэгч нь шаардах эрхээ шилжүүлж авсан нь үндэслэлтэй байна. Хариуцагч нэхэмжлэгчийн данс руу 9 сая орчим төгрөгийг хэсэгчлэн шилжүүлсэн тул үүнийг хасаж, үлдсэн 31 сая орчим төгрөгийг гаргуулах нь зүйтэй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлцэл нь амаар байгуулагдсан бол шаардах эрхийг шилжүүлэхдээ тухайн хэлцлийн хэлбэрийг баримтлах ёстой (Иргэний хууль 123.8).
• Бараа нийлүүлэгч болон худалдан авагчийн хооронд бичгийн баримт байхгүй байсан ч мөнгөн шилжүүлэг хийсэн үйл явдал нь худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан гэж үзэх үндэслэл болно (Иргэний хууль 243.1).
• Үүрэг гүйцэтгүүлэгчээс үүргээ гүйцэтгэхийг шаардах эрх нь гэрээний дагуу шилжүүлэгдэх боломжтой (Иргэний хууль 205.1).