Архангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс мөнгө буцаан авах болон шаардах эрх шилжүүлэх гэрээний хүчин төгөлдөр байдлын маргаан. Бараа нийлүүлэгч тал бараагаа нийлүүлээгүй тул бараа нийлүүлэгч тал нь хариуцагчийн данс руу мөнгө шилжүүлсэн баримт тогтоогдсон ба энэ мөнгийг буцаан авах эрхээ нэхэмжлэгчид шилжүүлсэн гэж үзэн, үлдэгдэл мөнгийг гаргуулахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Бараа нийлүүлэгч тал хариуцагчийн данс руу мөнгө шилжүүлсэн тул гэрээний харилцаа үүссэн, мөн шаардах эрх шилжүүлэх гэрээний дагуу үлдэгдэл мөнгийг гаргуулах эрхтэй гэж үзэв.
• Хариуцагч: Бараа нийлүүлэх зорилгоор бусад этгээдүүдтэй хамтран ажилласан тул худалдах, худалдан авах гэрээ биш, хамтран ажиллах харилцаа байсан бөгөөд мөнгөний зарим хэсгийг бусад хүмүүст шилжүүлсэн тул нэхэмжлэлийг үгүйсгэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. Учир нь хариуцагч хүндэтгэн үзэх шалтгаантайгаа мэдэгдэж, хэргийн материалтай танилцах хүсэлт гаргасан боловч түүний гадаад улсад байгааг нотлох баримтыг албан ёсны орчуулгагүй байсныг үндэслэн шүүх түүнийг хүндэтгэн үзэх шалтгаангүй гэж дүгнэж, түүний эзгүйд хэргийг шийдвэрлэсэн нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй болсон байна. Мөн гэрчдийн мэдүүлгийг хуульд заасан шаардлага хангахгүй байхад үүнийг үндэслэл болгосон нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлсөн ноцтой зөрчил болсон тул шийдвэрийг хүчингүй болгох үндэслэлтэй болсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлцлийн гол нөхцөлүүдийг талууд тохиролцож, нэг талын хүсэл зоригийг нөгөө тал үйлдлээр хүлээн авсан бол хэлцэл хийсэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 43).
• Бараа нийлүүлэгч болон худалдан авагчийн хооронд бичгийн баримт байхгүй байсан ч мөнгөн шилжүүлэг хийсэн үйл явдал нь худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан гэж үзэх үндэслэл болно (Иргэний хууль 243.1).
• Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад талуудын оролцох эрхийг хангаагүй, хуульд заасан шаардлага хангахгүй баримтыг үндэслэл болгосон нь шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгох үндэслэл болно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 167.1.5).