2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ — бараа нийлүүлэлтийн үүрэг биелүүлээгүй, төлбөр буцаан авах маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид мах нийлүүлэх гэрээ байгуулж, тохиролцсон мөнгөн дүнг шилжүүлсэн боловч хариуцагч гэрээний дагуу мах нийлүүлээгүй тул үлдэгдэл төлбөрийг гаргуулахаар шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч гэрээний үүргээ зөрчиж, тохиролцсон хугацаанд мах нийлүүлээгүй тул нийлүүлэгдээгүй барааны төлбөрийг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийн зөвшөөрлөөр гуравдагч этгээдэд мах өгсөн, мөн мөнгөн дүнг нэхэмжлэгчийн төрлийн этгээдийн данс руу шилжүүлсэн тул тооцоо дууссан гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийг үлдэгдэл мөнгө төлөхийг шийдвэрлэв.

• Талууд гэрээний гол нөхцөл болох бараа нийлүүлэх, төлбөр төлөх үүргээ тохиролцсон тул хооронд худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүсгэсэн байна.
• Хариуцагч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэж чадаагүй, нэмэлт хугацаа тогтоосон ч үр дүн гараагүй тул нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзах эрхтэй, учир нь Иргэний хууль 425.1, 425.1-д заасан үүрэг биелээгүй нөхцөл үүссэн.
• Хариуцагчийн гуравдагч этгээдэд мах өгсөн болон мөнгө шилжүүлсэн тайлбар нь нэхэмжлэгчийн зөвшөөрөлтэй байсныг нотлох баримт байхгүй тул хариуцагчийн маргаан үндэслэлгүй байна.
• Нэхэмжлэгч гэрээний төлбөрийн тодорхой хэсгийг хүлээн авсан боловч үлдэгдэл 30 сая төгрөгийг гуравдагч этгээдээр дамжуулан авахыг зөвшөөрөөгүй тул хариуцагч үлдэгдэл төлөх үүрэгтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээгээр хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэх нэмэлт хугацаа тогтоосон боловч үр дүн гараагүй бол нөгөө тал гэрээнээс татгалзах эрхтэй (Иргэний хууль 425.1).
• Худалдагч нь барааг биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зөрчилгүйгээр нийлүүлэх үүрэгтэй (Иргэний хууль 403.1).
• Хэргийн оролцогч тал нь өөрийн маргаан, үгүйсгэлийг нотлох баримтаар нотлох үүрэгтэй тул гуравдагч этгээдэд бараа нийлүүлсэн нь нэхэмжлэгчийн зөвшөөрөлтэй байсныг хариуцагч өөрөө нотлох ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 56.1).