Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хөдөлмөрийн маргаан — туслах малчны цалин хөлс болон мал тэжээсний зардал нэхэмжлэх. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг туслах малчнаар ажиллуулахаар амаар тохирсон бөгөөд түүнийг ажиллуулах явцад урьдчилан авсан цалин хөлс болон хариуцагчийн адууг маллаж, тэжээсэнд зарцуулсан мөнгө, мал малласны хөлсийг буцаан гаргуулахыг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь ажил үүргээ гүйцэтгэж байсан тул ажиллаагүй хугацааны илүү авсан цалин хөлс, мал малласны хөлс болон адууны тэжээлийн зардлыг төлөх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Адуу алга болсон, нэхэмжлэгч түүнийг зодсон, адууг нь өгөхгүй байгаа тул мал малласны хөлс болон тэжээлийн мөнгө төлөх үндэслэлгүй гэж маргав.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зөвхөн илүү авсан цалин хөлсний хэсгийг хангаж, бусад зардлын шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Талууд хоорондоо ажил үүрэг гүйцэтгэх, цалин авах талаар амаар тохирсон, хариуцагч нь тухайн газар амьдарч ажил хийсэн байсан тул талуудын хооронд Хөдөлмөрийн гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзэв (Хөдөлмөрийн тухай хууль 71, 71.1, 71.2).
• Хариуцагч нь нийт 13 хоног ажил үүргээ гүйцэтгэсэн тул гүйцэтгэсэн ажил үүрэгтээ тохирсон цалин хөлс авах эрхтэй, иймд ажиллаагүй хугацааны илүү авсан цалин хөлсийг буцаан гаргуулах үндэслэлтэй (Хөдөлмөрийн тухай хууль 42.1.3).
• Хариуцагчийн адууг маллах талаар талууд тусгайлан тохиролцоогүй, хариуцагчийн адууг нэхэмжлэгч өгөхгүй байсан тул мал малласны хөлс болон тэжээлийн зардлыг шаардах эрхгүй, учир нь нэхэмжлэгч хариуцагчийн адууг өгөхөөс татгалзсан нь шударга бус хандлагатай байна (Иргэний хууль 492.4.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хөдөлмөрийн гэрээг бичгээр байгуулаагүй байсан ч талууд ажил үүрэг гүйцэтгэж, цалин авах талаар амаар тохирсон, бодит үйлдэл хийсэн бол хөдөлмөрийн харилцаа үүссэн гэж үзнэ (Хөдөлмөрийн тухай хууль 71.1).
• Ажилтан нь гүйцэтгэсэн ажил үүрэгтээ тохирсон цалин хөлс авах эрхтэй (Хөдөлмөрийн тухай хууль 42.1.3).
• Хөрөнгө шилжүүлсэн этгээд (нэхэмжлэгч) нөгөө этгээдийн (хариуцагч) үйлдэлд саад хийж, шударга бус хандсан тохиолдолд шилжүүлсэн хөрөнгийг (тэжээлийн зардал) буцаан шаардах эрхгүй (Иргэний хууль 492.4.2).