Дүүргийн Эрүү, Иргэний хэргийн хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдал болон үйл ажиллагааны зардлын нөхөн төлбөр. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн эзэмшилд байсан үл хөдлөх хөрөнгийг түрээслэхээр тохиролцсон боловч гэрээг бичгээр байгуулж, бүртгүүлээгүй тул талуудын хооронд төлбөр тооцооны маргаан үүсэж, нэхэмжлэгч нь түрээсийн зориулалттай эд материал болон сүүний төлбөрийг нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээсийн зориулалттай ааруулын хэв, хувин, тогоо зэрэг эд материал болон үйл ажиллагаанд зарцуулсан сүүний төлбөрийг хариуцагчаас гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Захиалгаар авсан эд материалыг нэхэмжлэгч авч боломжтой байсан тул төлбөр төлөхгүй, мөн сүүний төлбөрийг хүлээн аваагүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Түрээсийн гэрээг бичгээр байгуулж, бүртгүүлээгүй байсан тул энэ нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 318.4, 56.1.1), учир нь үл хөдлөх эд хөрөнгө түрээслэх гэрээг хуульд заасан журмын дагуу бичгээр байгуулж, бүртгүүлэх ёстой байсан. Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5), иймд хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн захиалгаар авсан эд материалыг буцаахгүй бол үнийг нь төлөх үүрэгтэй тул эд материалын үнийг гаргуулна (Иргэний хууль 56.6). Гэвч сүүний төлбөрийг нэхэмжлэгч хүлээн авсан эсэх, эд материал бодит байдлаар хэрэглэгдсэн эсэх нь баримтаар нотлогдоогүй тул сүүний төлбөрийг хохирол гэж үзэх боломжгүй (Иргэний хууль 492.1.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх эд хөрөнгө түрээслэх гэрээг хуульд заасан журмын дагуу бичгээр байгуулж, бүртгүүлээгүй тохиолдолд уг гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 318.4, 56.1.1).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн этгээд нь бусдад учруулсан хохирлыг нөхөн төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.6).
• Хохирлыг нөхөн төлөх үүрэг үүсэхэд тухайн эд материал эсвэл үйлчилгээг бодит байдлаар хүлээн авсан, хэрэглэсэн болох нь баримтаар нотлогдсон байх ёстой (Иргэний хууль 492.1.1).