2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Эд хөрөнгө захиалан бариулах гэрээний үүрэг биелүүлэлт болон гэрээ цуцлалттай холбоотой маргаан. Захиалагч нь гүйцэтгэгчтэй орон сууц захиалан бариулах гэрээ байгуулж, төлбөрийн заалтын дагуу урьдчилгаа төлсөн боловч гүйцэтгэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг ашиглалтад оруулан хүлээлгэн өгөөгүй байна. Үүнээс шалтгаалж захиалагч нь гүйцэтгэгчээс орон сууц хүлээлгэн өгөхийг даалгах, гэрээний үлдэгдэл төлбөрөөс алданги болон түрээсийн зардал нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч нь гэрээний дагуу орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүй, түүнчлэн гэрээг цуцлах мэдэгдэл авсан нь үүрэг биелүүлээгүй гэж үзэн, алданги болон түрээсийн зардал нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Захиалагч нь гэрээний төлбөрийн үүргээ бүрэн биелүүлээгүй тул гэрээг цуцлах үндэслэлтэй байсан гэж үзэн, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгохыг эрмэлзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Хариуцагч нь захиалагчтай байгуулсан гэрээг цуцлах мэдэгдэл өгсөн нь Иргэний хууль 225, 226 болон гэрээний 3.8, 3.9-д заасан үүрэг биелүүлэлтийн нэмэлт хугацаа тогтоож, түүний дараа төлбөр төлөөгүй тул гэрээ цуцлах үндэслэлтэй байсан гэж үзсэн. Гэрээний төлбөрийн 70 хувийг төлөөгүй байдал нь гэрээг шууд цуцлах яамзгүй зөрчил гэж үзэх боломжгүй тул гүйцэтгэгчийн үүрэг ноцтой зөрчсөн гэж үзэхгүй. Иймд Иргэний хууль 355.1-д заасны дагуу гэрээг цуцлах эрх үүсээгүй, улмаар алданги болон хохирол нөхөн төлөх үндэслэлгүй болсон тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний төлбөрийн үлдэгдлийг төлөөгүй байдал нь гэрээг шууд цуцлах "яамзгүй зөрчил" гэж үзэх боломжгүй тул гүйцэтгэгч үүргээ ноцтой зөрчсөн гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 355.1).
• Гэрээний нэг тал үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд нөгөө тал гэрээг цуцалж, хохирлоо нөхөн төлүүлэх эрхтэй боловч гэрээ цуцлах үндэслэлгүйгээр цуцласан тохиолдолд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар буцааж өгөх үүрэг үүснэ (Иргэний хууль 205.1).
• Гүйцэтгэгч нь гэрээний дагуу нэмэлт хугацаа тогтоож, тухайн хугацаанд төлбөр төлөгдөөгүй нөхцөлд гэрээг цуцлах нь эрх зүйн үндэслэлтэй (Иргэний хууль 225).