2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Орон сууц барилга захиалан худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлэлт болон гэрээ цуцлах эрхтэй холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцны төлбөрийн зарим хэсгийг хугацаанаас нь хойш төлсөн тул хариуцагч тал гэрээг цуцалж, тухайн орон сууцыг гуравдагч этгээдэд худалдаж зарсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Төлбөрийн хуваарийн зөрчил нь үүргийн ялимгүй зөрчил биш тул гэрээ цуцлах үндэслэл бүрдээгүй, мөн гэрээ цуцлах мэдэгдэл нь эрх бүхий удирдлагаас биш, нягтлан бодогчоос ирсэн тул гэрээ хүчинтэй гэж үзэн, орон сууцыг хүлээлгэн өгөхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч төлбөрийн үүргээ ноцтой зөрчсөн тул гэрээнд заасан журмын дагуу гэрээг цуцлах эрхтэй болсон, мөн маргаан бүхий орон сууц нь гуравдагч этгээдийн эзэмшилд очсон гэж үзэн шаардлагыг няцаасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагч нарт орон сууцыг хүлээлгэн өгөх үүрэг возьсон.

• Нэхэмжлэгчийн төлбөр төлөх хугацаа зөрчсөн нь үүргийн ялимгүй зөрчил гэж үзэхүйц байсан тул хариуцагч талд гэрээг цуцлах эрх үүсээгүй, учир нь Иргэний хууль 225.4.1-д заасан үндэслэл хангагдаагүй байна.
• Маргаан бүхий орон сууц нь гуравдагч этгээдийн эзэмшилд бодит байдлаар шилжиж, өмчлөлд бүртгэгдээгүй, улсын бүртгэлийн гэрчилгээ олгогдоогүй байгаа тул нэхэмжлэгч нь түрүүлж гэрээ хийсэн этгээд учраас эзэмшилдээ шилжүүлэн авах давуу эрхтэй, учир нь Иргэний хууль 250.1-д заасан нэг эд хөрөнгийг хэд хэдэн этгээдэд худалдах үед эд хөрөнгө хэний ч эзэмшилд ороогүй бол түрүүлж гэрээ хийсэн этгээд давуу эрхтэй гэж заасан.
• Хариуцагч тал гэрээний дагуу орон сууцыг биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зөрчилгүй хүлээлгэн өгөх үүрэгтэй байсан тул Иргэний хууль 243.1-д үндэслэн нэхэмжлэлийг хангахаар шийдвэрлэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Төлбөрийн хугацаа зөрчсөн нь гэрээ цуцлах үндэслэл болох "үүргийн ялимгүй зөрчил" гэж үзэхүйц хэмжээний биш бол гэрээг цуцлах эрх үүсэхгүй (Иргэний хууль 225.4.1).
• Нэг эд хөрөнгийг хэд хэдэн этгээдэд худалдах үед тухайн эд хөрөнгө хэний ч эзэмшилд бодит байдлаар шилжиж, бүртгэгдээгүй бол түрүүлж гэрээ хийсэн этгээд эзэмшилдээ авах давуу эрхтэй (Иргэний хууль 250.1).
• Гэрээ цуцлах мэдэгдэл нь компанийг төлөөлөх эрх бүхий удирдлагаас ирээгүй бол гэрээ цуцлах үйлдэл хүчин төгөлдөр болохгүй (Компанийн тухай хууль 86).