2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах болон түрээсийн гэрээний маргаан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг худалдан авч, өмчлөх эрхээ бүртгүүлсэн боловч хариуцагч нар орон сууцыг чөлөөлж өгөхгүй байгаа тул чөлөөлүүлэх болон түрээсийн төлбөр нэхэмжилсэн. Хариуцагч нар нь худалдах, худалдан авах гэрээ нь зээл авах зорилгоор барьцаалах үйлдэл хийх зорилгоор хийсэн дүр үзүүлэнгийн хэлцэл тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцын төлбөрийг бүрэн төлж, өмчлөгчөөр бүртгүүлсэн тул орон сууцыг чөлөөлүүлж, хөлсөлсөн хугацааны төлбөрийг гаргуулах ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Худалдах, худалдан авах гэрээ нь зээл авах зорилгоор байгуулсан барьцаалах хэлцэл бөгөөд бодит худалдах, худалдан авах зорилгогүй тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг дэмжиж, хариуцагч нарын сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Хариуцагч нар өөртөө бус бусдад зээл авах зорилгоор худалдах, худалдан авах гэрээнд гарын үсэг зурсан тул энэхүү гэрээ нь хууль зүйн эрх, үүрэг үүсгэх үндэслэлтэй, дүр үзүүлэнгийн хэлцэл биш гэж үзсэн.
• Худалдах, худалдан авах гэрээ нь хүчин төгөлдөр байсан тул түүний үндсэн дээр байгуулагдсан орон сууц хөлсөлөх гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болох үндэслэлгүй байна (Иргэний хууль 56.1.10).
• Нэхэмжлэгч нь орон сууцын өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн, хариуцагч нар орон сууцыг эзэмшиж байгаа тул өмчлөгч хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 106.1).
• Хариуцагч Д. нь орон сууцыг хөлсөлж байгаа ч гэрээний хугацаа дууссан боловч эзэмшиж, хөлс төлөөгүй тул хөлсөлсөн хугацааны төлбөрийг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 302.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд гэрээний агуулга, зорилго нь өөр байсан ч нотариатаар баталгаажуулж, гарын үсэг зурсан гэрээ нь талуудын дунд эрх, үүрэг үүсгэх хууль ёсны хэлцэл болно (Иргэний хууль 56.1.2).
• Өмчлөгч нь өмчлөх эрх нь зөрчигдсөн тохиолдолд хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 106.1).
• Хөлсөлж буй этгээд нь гэрээний дагуу хөлс төлөх үүрэг хүлээх бөгөөд гэрээний хугацаа дууссан ч эзэмшил үргэлжилж байгаа бол төлбөрийг төлөх үүрэг хэвээр байна (Иргэний хууль 302.1).