Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Гэрээний үүрэг биелүүлэлтийн маргаан — орон сууц, авто зогсоолын барилга байгууламж хүлээлгэн өгөх хугацаа хэтэрсэн, алданги болон бодит хохирлыг нэхэмжлэх. Захиалагч тал гэрээгээр заасан хугацаанд орон сууц хүлээлгэн өгөөгүй тул алданги болон түрээсийн төлбөр болох бодит хохирлыг нэхэмжилсэн байна. Гүйцэтгэгч тал барилгын ажил дуусаагүй, хугацаа хоцорсон боловч үнийн хөнгөлөлт үзүүлсэн тул алдангийг хязгаарлах шаардлагатай гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гүйцэтгэгч тал орон сууц хүлээлгэн өгөх хугацааг сунгасан боловч хэтэрсэн тул гэрээний дагуу алданги болон түрээсийн төлбөр болох бодит хохирлыг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Барилгын ажил гүйцэтгэл бага байсан, үнийн хөнгөлөлт үзүүлсэн тул алдангийг зөвхөн гүйцэтгэхгүй байгаа үүрэг дээр үндэслэн тооцох, мөн нэхэмжлэгч тал төлбөрийн үүргээ хэтрүүлсэн тул сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчаас ойролцоогоор 11 сая төгрөгийг нэхэмжлэгч нарт олгох, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, нэхэмжлэгчээс ойролцоогоор 1.9 сая төгрөгийг хариуцагчид олгох шийдвэр гаргав.

• Гэрээг байгуулах үед үнийн хөнгөлөлт үзүүлсэн эсэх нь талуудын тохиролцоо, хүсэл зоригийн асуудал тул энэ нь гэрээний үүрэг биелүүлэх эрхэд нөлөөлөхгүй, иймд хариуцагчийн татгалзал үндэслэлгүй (Иргэний хууль 196.1.2).
• Алданги нь үүргээ гүйцэтгэхгүй байгаа тохиолдолд үүсдэг тул барилгын ажил 70 хувь гүйцэтгэлтэй байсан тул гүйцэтгэхгүй байгаа үүрэг нь нийт гүйцэтгэлээс 30 хувьтай тэнцэх ба үүн дээр үндэслэн алдангийг тооцох ёстой.
• Нэхэмжлэгч тал төлбөр төлөх үүргээ хэтрүүлсэн тул хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангахаар шийдвэрлэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээ байгуулах үеийн үнийн хөнгөлөлт, хөнгөлөлтийн нөхцөл нь гэрээний үүрэг биелүүлэх эрх болон алданги тооцох үндэслэлд нөлөөлөхгүй (Иргэний хууль 196.1.2).
• Алдангийг тооцохдоо гүйцэтгэхгүй байгаа үүргийн хэмжээг нийт үүргийн хэмжээгээр илэрхийлж, гүйцэтгэлийн хувь хэмжээнд үндэслэн тооцох ёстой.
• Гэрээний талууд тохиролцсон үнийн дүн болон хөнгөлөлтийн нөхцөл нь талуудын хүсэл зоригийн асуудал тул гэрээний үүрэг биелүүлэх хууль ёсны эрхийг хязгаарлахгүй.