Дорноговь аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Орон сууц захиалан бариулах гэрээний үүрэг гүйцэтгэх хугацаа зөрчсөн, алданги болон гэрээний үүрэг гүйцэтгэлийн төлбөр нэхэмжлэх маргаан. Нэхэмжлэгч тал орон сууцны гэрээний дагуу ашиглалтад ороогүй хугацаанд тооцох алданги болон автомашиныг ашиглан гэрээ байгуулсан үнийн дүнгийн зөрүүг гаргуулж өгөхийг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээнд заасан хугацаанд орон сууц ашиглалтад ороогүй тул гэрээний дагуу хоногийн 0,1 хувийн алданги болон автомашины үнийн дүнгийн зөрүүг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Барилгын материалын үнэ өссөн нь давагдашгүй хүчин зүйл болсон тул алданги төлөхгүй байх ёстой, мөн автомашины үнийн дүнгийн тооцоолол буруу гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын үндсэн хэсгийг харгалзан үзэж, алдангийн хэмжээг багасгаж, нийт ойролцоогоор 237 сая төгрөгийн дүнг гаргуулж өгөхөөр шийдвэрлэв.

• Автомашины худалдах худалдан авах гэрээнд үнийн дүнг 190 сая төгрөг гэж батлан тохиролцсон тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг энэхүү батлагдсан үнийн дүнгээр тооцох ёстой.
• Алдангийн хэмжээг багасгах шаардлагатай тул Иргэний хууль 232.8-д зааснаар анзын хэмжээ илт их байсан тул хэргийн нөхцөл байдлыг харгалзан шүүх түүнийг багасгаж болно гэсэн үндэслэлээр алдангийн нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгов.
• Хариуцагчийн тал барилгын материалын үнэ өссөн нь ажил гүйцэтгэгчийн буруутай бус хүндэтгэн үзэх шалтгаан болсон гэсэн мэргэжлийн байгууллагын тодорхойлолт, Худалдаа аж үйлдвэрийн танхимын дүгнэлт байсан тул энэ нь давагдашгүй хүчин зүйл болох боломжтой гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үнийн дүнг батлан тохиролцсон баримт байсан тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг тухайн баримтлагдсан үнийн дүнгээр тооцох ёстой.
• Алдангийн хэмжээ нь үндсэн үүргээ гүйцэтгэхгүй байсан хугацаа болон үнийн дүнгийн харьцаагаар хэт өндөр (илт их) байсан тул шүүх хэргийн нөхцөл байдалд үндэслэн түүнийг багасгах эрхтэй (Иргэний хууль 232.8).
• Барилгын материалын үнэ өсөлт нь ажил гүйцэтгэгчийн буруутай бус, хүндэтгэн үзэх шалтгаан (давагдашгүй хүчин зүйл) болж болох ба энэ нь алдангийг тооцохгүй байх үндэслэл болж болно (Иргэний хууль 355.6).