Дорноговь аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Орон сууц захиалан бариулах гэрээний үүрэг биелээгүйгээс үүдэлтэй гэрээний үүргийн гүйцэтгэл болон алдангийн төлбөр тооцох маргаан. Нэхэмжлэгч тал орон сууцны гэрээний дагуу ашиглалтад ороогүй хугацаанд гэрээнд заасан хувиар алданги тооцож, мөн бартер хийсэн автомашины үнийн зөрүүг нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууц ашиглалтад орох хугацаа хэтэрсэн тул гэрээнд заасан 0,1 хувийн алдангийг тооцож, мөн автомашиныг бартер хийх үнийн дүн болон гэрээний үүрэг гүйцэтгэлд ойролцоогоор 288 сая төгрөгийн төлбөр гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Барилгын материалын үнэ өссөн нь давагдашгүй хүчин зүйл тул алданги төлөхгүй байх ёстой, мөн автомашины үнэлгээний дүн хэт өндөр байна гэж эсэргүүцсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, ойролцоогоор 237 сая төгрөгийг гаргуулж олгох шийдвэр гаргав.

• Автомашиныг бартер хийх үнийн дүн нь гэрээнд 190 сая төгрөг гэж заасан тул гэрээний үнийн дүнг үндэслэн тооцох ёстой, учир нь талууд гэрээгээр үнийн дүнг тохиролцсон байна.
• Алдангийн хэмжээг багасгах шаардлагатай тул Иргэний хууль 232.8-д зааснаар анзын хэмжээ илт их байсан тул хэргийн нөхцөл байдлыг харгалзан алдангийн хэмжээг багасгаж, нэхэмжилсэн алдангийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Хариуцагч тал барилгын материалын үнэ өссөн нь давагдашгүй хүчин зүйл болохыг мэргэжлийн байгууллагын тодорхойлолтоор баталгаажуулсан тул ажил гүйцэтгэгчийн буруутай шалтгаан бус хүнд нөхцөл байдал үүссэн гэж үзэж, алдангийн төлбөрийг хязгаарласан (Иргэний хууль 355.6).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үнийн дүнг тохиролцсон баримт байгаа тул бартер хийсэн эд хөрөнгийн үнийг гэрээнд заасан дүнгээр тооцох ёстой.
• Барилгын материалын үнэ огцом өсөх нь ажил гүйцэтгэгчийн буруутай шалтгаан бус хүнд нөхцөл байдал буюу давагдашгүй хүчин зүйл гэж үзэж болно (Иргэний хууль 355.6).
• Гүйцэтгэлийн үнийн дүн болон алдангийн хэмжээ нь хэт өндөр, хэргийн нөхцөл байдалтай нийцэхгүй байвал шүүх анзын хэмжээг багасгах эрхтэй (Иргэний хууль 232.8).