2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын нөхөн төлбөр — машин механизмын даатгалын гэрээний дагуу гарсан эвдрэл гэмтлийн хохирлыг нөхөн төлөх. Түрээсийн гэрээгээр ашиглаж байсан экскаватор уул уурхайн талбай дээр ажиллаж байх үед хөдөлгөгч мотор хэсэг чулуунд цохигдон эвдэрсэн нь даатгалын тохиолдол болсон ба нэхэмжлэгч тал даатгагчаас ойролцоогоор 438 сая төгрөгийн нөхөн төлбөр шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Техникийг түрээслэгч компанийн удирдлага, наряд зааварчилгааны дагуу ажиллуулж байсан тул ослын шалтгаан нь даатгалын эрсдэлд хамаарах бөгөөд даатгагч тал нөхөн төлбөр олгох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Техникийг ашиглагч нь аюулгүй ажиллагааны дүрэм журмыг зөрчин, зориулалтын бусаар ашигласан тул энэ нь даатгалын гэрээний дагуу нөхөн төлбөр олгохгүй байх үндэслэл болно гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Ослын шалтгаан нөхцөлийн дүгнэлтээр техникийг ашиглагч нь ил уурхайн аюулгүй байдлын дүрэм журмыг зөрчин, зориулалтын бусаар ашигласан байсан тул даатгалын гэрээний хориглосон нөхцөлд хамаарна гэж үзсэн.
• Даатгалын гэрээний тусгай нөхцөлд аюулгүй ажиллагааны шаардлага зөрчсөнөөс үүдэлтэй хохирлыг даатгалын эрсдэлд хамаарахгүй гэж заасан тул даатгагч тал нөхөн төлбөр олгохоос татгалзсан нь үндэслэлтэй гэж дүгнэсэн.
• Нэхэмжлэгч тал ослын үйл явц болон зориулалтын бус ажиллагааны талаарх эргэлзээтэй баримтуудыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн заалтын дагуу эргэлзээгүй баримтаар нотлоогүй тул нэхэмжлэлийг хангах үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Аюулгүй ажиллагааны дүрэм журам болон даатгалын гэрээнд заасан шаардлагыг зөрчиж, зориулалтын бусаар ашигласны улмаас учирсан хохирол нь даатгалын эрсдэлд хамаарахгүй (Даатгалын тухай хууль 9.1, 9.1.1).
• Даатгуулагч тал ослын шалтгаан болох үйлдлээ эргэлзээгүй баримтаар нотлох үүрэгтэй тул нотлохгүй бол нөхөн төлбөр авах эрхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Шинжилгээний дүгнэлт гаргахад аливаа этгээд хөндлөнгөөс оролцох, заавар, чиглэл өгөх нь хараат бус байдлын зарчмыг зөрчсөн байдаг (Шинжилгээний тухай хууль 5.1.3, 5.2.4).