2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын нөхөн төлбөр — даатгагчийн буруутай үйлдлээс үүссэн гэж үзэн нөхөн төлбөр олгохоос татгалзсан маргаан. Даатгуулагч өөрийн эзэмшлийн тээврийн хэрэгсэл бороотой, халтиргаатай шороон зам дээр гулгаж, замын хажуугийн ховилд цохигдон унаж хохирол учруулсан байна. Даатгагч нь энэ нь даатгалын гэрээний дагуу нөхөн төлбөр авах тохиолдол мөн гэж үзэн, хохирлын ойролцоогоор 152 сая төгрөгийг гаргуулах нэхэмжлэл гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Осол нь хүн бүрийн мэддэг, тогтмол зорчдог шороон зам дээр цаг агаарын нөхцөл байдлын улмаас гарсан тул даатгалын нөхөн төлбөр авах эрхтэй.
• Хариуцагч: Жолооч нь цаг агаарын нөхцөл байдал муу байхад хурдаа тохируулан явж чадаагүй, тээврийн хэрэгсэл зорчиход тохиромжгүй замгүй газраар зорчсоноос үүссэн хохирол тул гэрээний дагуу нөхөн төлбөр олгохгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын 일부 хэсгийг хангаж, хариуцагчаас ойролцоогоор 106 сая төгрөгийг нэхэмжлэгчид олгохыг шийдвэрлэв.

• Осол гарсан зам нь хөдөө орон нутгийн хүн амын тогтмол зорчдог зам байсан тул "тээврийн хэрэгсэл зорчиход илт тохиромжгүй, замгүй газаар зорчсон" гэх хариуцагчийн үндэслэл үгүйсгэгдэх ёстой.
• Цагдаагийн байгууллагын үзлэгийн тэмдэглэл болон бусад баримт материалаар осол нь замын нөхцөл байдал, цаг агаарын нөхцөл байдлын улмаас гарсан болох нь тогтоогдсон тул энэ нь даатгалын тохиолдол мөн гэж үзэв.
• Даатгалын гэрээний хугацаанд даатгалын тохиолдол бий болж, эд хөрөнгөнд хохирол учирсан тул даатгагч нь гэрээний дагуу нөхөн төлбөр олгох үүрэгтэй (Даатгалын хууль 9.1.4).
• Нэхэмжлэгч нь жолоочийн хувьд хурдаа тохируулан явах ёстой заалтыг зөрчсөн гэх магадлагаа байсан тул даатгалын гэрээний дагуу хохирлын 30 хувийг өөрөө хариуцаж, үлдсэн 70 хувийг даатгагч хариуцах ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Осол гарсан замын нөхцөл байдал болон цаг агаарын нөхцөл нь даатгалын гэрээнд заасан эрсдэлд хамаарах бөгөөд замын нөхцөл байдал нь "замгүй газар" гэж үзэх үндэслэлгүй байсан тул даатгалын нөхөн төлбөр олгох ёстой (Даатгалын хууль 4.1.4, 9.1.4).
• Даатгуулагч нь жолоочийн хувьд замын нөхцөл байдалд тохируулан хурдаа зохицуулах үүргээ бүрэн биелүүлээгүй байсан тул хохирлын тодорхой хэсгийг өөрөө хариуцах ёстой (Иргэний хууль 431.1).