Тогтоол №173950

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч С.Баярт "Барилгын зөвшөөрөл олгох тухай" Засаг даргын захирамжийг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Засаг даргын захирамжийг хууль бус гэж үзэж, хүчингүй болгуулахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Засаг даргын захирамж нь хуульд нийцсэн, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч С.Баяр нь хариуцагч БНХАУ-ын иргэн Жин Зонг Чин-д Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 04 сарын 21-ний өдрийн А/197 дугаар “Барилгын зөвшөөрөл олгох тухай” захирамжийг хууль бус болохыг тогтоолгохыг хүссэн. - Хариуцагч Нийслэлийн Засаг дарга нь захирамж хуульд нийцсэн, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-04-21, **Дугаар**: 197/ШШ2025/04773 - Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 04 сарын 21-ний өдрийн А/197 дугаар “Барилгын зөвшөөрөл олгох тухай” захирамжийг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.1-д зааснаар захиргааны акт нь хуульд нийцсэн байх ёстой. - Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.5-д зааснаар захиргааны акт нь үндэслэл бүхий байх ёстой. - Шүүхээс хариуцагчийн захирамж гаргахдаа холбогдох хууль тогтоомжийг зөрчиж, үндэслэлгүй захирамж гаргасан гэж дүгнэсэн. - Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.1-д зааснаар хууль бус захиргааны актыг хүчингүй болгох үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь орон сууц худалдан авахаар гэрээ байгуулсан боловч гүйцэтгэгч тал барьсан орон сууцыг хугацаандаа ашиглалтад оруулаагүй тул төлсөн мөнгөө буцаан шаардсан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн шүүх иргэний талд шийдвэр гаргаж, гүйцэтгэгч тал төлсөн мөнгийг буцаан төлөх, мөн хохирлыг барагдуулах үүрэгтэй болохыг тогтоосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн хохирлыг барагдуулах нь хуулийн үндэслэлтэй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч хариуцагчтай байгуулсан гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гэж үзэн, гэрээний хүчингүй болгохыг хүссэн. - **Нэхэмжлэгч**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай байгуулсан гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээний хүчингүй болгохыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлсэн гэж үзэн, нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хүлээн авахгүй байсан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2021-09-24, **Дугаар**: 210/МА2021/01459 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгов. - **Үндэслэл**: Гэрээний холбогдох хуулийн заалт (Гэрээний хууль) – хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлсэн гэж үзэв. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2021-10-08, **Дугаар**: 210/МА2021/01459 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэрээний үүргийг буруу тайлбарласан гэж үзэв. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хангав. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Давж заалдах шүүх нь гэрээний холбогдох хуулийн заалтыг шинжилж, хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гэж дүгнэв. - Шүүх нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн үндэслэлийг хүлээн зөвшөөрч, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгов. - Шийдвэрт гэрээний хүчингүй болгох нэхэмжлэлийг хангасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас "Нарлаг Сэлэнгэ" орон сууцны 32.5 м.кв талбайтай 1 өрөө байрыг 40,000,000 төгрөгөөр худалдан авахаар тохиролцон, урьдчилгаа 15,000,000 төгрөгийг төлсөн боловч, хариуцагч байрыг хүлээлгэн өгөөгүй тул урьдчилгаанд төлсөн мөнгийг буцаан гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: "М" ХХК-ийн захирал Б.Бат. - **Хариуцагч**: "Сэлэнгэ" ХХК-ийн захирал Б.Наран. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - 2023 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдрийн Орон сууц захиалгын гэрээнд заасны дагуу нийт үнийн 30 хувь болох 15,000,000 төгрөгийг төлсөн. - Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүй. - Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-02-25, **Дугаар**: 316/ШШ2025/00150 - Хариуцагч "Сэлэнгэ" ХХК-иас 15,000,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч "М" ХХК-д олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжид 234,950 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 243.1-д зааснаар худалдах-худалдан авах гэрээгээр худалдагч нь биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зөрчилгүй хөрөнгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх буюу шилжүүлэхээр үүрэг хүлээж, худалдан авагч нь үнэ төлж, хөрөнгийг хүлээн авахаар үүрэг хүлээдэг. - Гэрээний ерөнхий нөхцөлийн 5.1-д зааснаар орон сууцыг 2024 оны 04 дүгээр сард ашиглалтад оруулахаар тохирсон боловч хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй. - Иргэний хуулийн 208.1-д зааснаар гэрээний үүрэг гүйцэтгэгдээгүй тохиолдолд нэг тал гэрээг цуцлах эрхтэй. - Иргэний хуулийн 208.2-т зааснаар гэрээ цуцалснаар талууд гэрээний үүргээс чөлөөлөгдөж, гэрээний үүргийн улмаас шилжүүлсэн хөрөнгөө буцаан шаардах эрхтэй. - Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн нь хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх үндэслэл болсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь орон сууц худалдан авахаар гэрээ байгуулсан боловч гүйцэтгэгч тал гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг ашиглалтад оруулаагүй тул иргэн нь гэрээг цуцлан, төлсөн төлбөр болон учруулсан хохирлыг гаргуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хэргийн шүүх нь нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, гүйцэтгэгчээс төлсөн төлбөрийг буцаан олгох, мөн гэрээг зөрчсөний улмаас учирсан хохирлыг барагдуулахыг даалгасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гүйцэтгэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй нь Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг зөрчсөн болохыг тогтоов. Гэрээний дагуу төлсөн төлбөрийг буцаан олгох, учирсан хохирлыг нөхөн төлөх нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж үзсэн.