Тогтоол №19265

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь орон сууц худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч гүйцэтгэгч тал худалдан авалтын гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг ашиглалтад оруулаагүй. Иргэн нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг барагдуулах шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх гүйцэтгэгч талд гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг иргэнд төлөхийг үүрэг болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Гүйцэтгэгч тал гэрээний дагуу орон сууцыг ашиглалтад оруулах үүргээ биелүүлээгүй бөгөөд энэ нь иргэний эрх ашигт ноцтой хохирол учруулсан. Шүүх холбогдох хуулийн зүйл заалтыг үндэслэн шийдвэрээ гаргасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч С.Баярт "Барилгын зөвшөөрөл олгох тухай" Засаг даргын захирамжийг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Засаг даргын захирамжийг хууль бус гэж үзэж, хүчингүй болгуулахыг хүссэн. - **Хариуцагч**: Засаг даргын захирамж нь хуульд нийцсэн, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгч С.Баяр нь хариуцагч БНХАУ-ын иргэн Жин Зонг Чин-д Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 04 сарын 21-ний өдрийн А/197 дугаар “Барилгын зөвшөөрөл олгох тухай” захирамжийг хууль бус болохыг тогтоолгохыг хүссэн. - Хариуцагч Нийслэлийн Засаг дарга нь захирамж хуульд нийцсэн, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-04-21, **Дугаар**: 197/ШШ2025/04773 - Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, Нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны 04 сарын 21-ний өдрийн А/197 дугаар “Барилгын зөвшөөрөл олгох тухай” захирамжийг хууль бус болохыг тогтоож, хүчингүй болгосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.1-д зааснаар захиргааны акт нь хуульд нийцсэн байх ёстой. - Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.5-д зааснаар захиргааны акт нь үндэслэл бүхий байх ёстой. - Шүүхээс хариуцагчийн захирамж гаргахдаа холбогдох хууль тогтоомжийг зөрчиж, үндэслэлгүй захирамж гаргасан гэж дүгнэсэн. - Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.1-д зааснаар хууль бус захиргааны актыг хүчингүй болгох үндэслэлтэй байна.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ч.Оюунчимэг нь хариуцагч Завхан аймгийн Улаанбаатар сумын Засаг даргад холбогдуулан сумын Засаг даргын 2022 оны 1 дүгээр сарын 28-ны өдрийн А/08 дугаар захирамжийг хууль бус болохыг тогтоолгож, 2022 оны 1 дүгээр сарын 28-ны өдрийн А/08 дугаар захирамжид үндэслэн түүнийг "Оюуны ирээдүй" цэцэрлэгийн эрхлэгчийн албан тушаалаас чөлөөлсөн шийдвэрийг хүчингүй болгуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Завхан аймгийн Улаанбаатар сумын "Оюуны ирээдүй" цэцэрлэгийн эрхлэгчээр ажиллаж байсан Ч.Оюунчимэг. - **Хариуцагч**: Завхан аймгийн Улаанбаатар сумын Засаг дарга. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Ч.Оюунчимэг нь 2021 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдрийн А/92 тоот захирамжаар "Оюуны ирээдүй" цэцэрлэгийн эрхлэгчээр томилогдсон. - 2022 оны 1 дүгээр сарын 28-ны өдрийн А/08 дугаар захирамжаар ажлаас чөлөөлөгдсөн. - Нэхэмжлэгч нь А/08 дугаар захирамжийг түүнд мэдэгдэхгүйгээр гаргасан, хууль бус үндэслэлээр ажлаас халсан гэж маргасан. - Хариуцагч нь Ч.Оюунчимэгийг томилогдсон өдрөөс хойш ирээгүй, томилолтын хугацаа нь дууссан гэж үзсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-05-24, **Дугаар**: 182/ШШ2024/04759 - Завхан аймгийн Улаанбаатар сумын Засаг даргын 2022 оны 1 дүгээр сарын 28-ны өдрийн А/08 дугаар захирамжийг хүчингүй болгосон. - Нэхэмжлэгч Ч.Оюунчимэгийг ажилгүй байсан хугацааны цалинтай тэнцэх хэмжээний олговрыг гаргуулж, урьд эрхэлж байсан албан тушаалд нь эгүүлэн тогтоосон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74.1.3, 106.3-д зааснаар шүүх шийдвэрлэсэн. - Завхан аймгийн Улаанбаатар сумын Засаг даргын 2021 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдрийн А/92 тоот захирамжаар Ч.Оюунчимэгийг "Оюуны ирээдүй" цэцэрлэгийн эрхлэгчээр 1 жилийн хугацаатай томилсон. - Ажлаас чөлөөлсөн А/08 тоот захирамж нь нэхэмжлэгчид мэдэгдэлгүй, холбогдох баримт бүрдүүлэлт хийгдээгүй, хөдөлмөрийн хууль тогтоомжийг зөрчсөн. - Засаг даргын 2021 оны А/92 тоот захирамжийн хүчинтэй байх хугацаа дуусаагүй байхад ажлаас чөлөөлсөн нь хууль бус. - Ажилтан өөрөө өргөдлөө өгөөгүй, сахилгын зөрчил гаргаагүй, байгууллага татан буугдаагүй байхад ажлаас чөлөөлөх хууль зүйн үндэслэлгүй. - Захиргааны актын хууль ёсны шаардлага хангаагүй тул захирамжийг хүчингүй болгож, урьд эрхэлж байсан албан тушаалд эгүүлэн тогтоосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн гомдол гаргагч нь орон сууц худалдан авах гэрээг зөрчсөн тул гүйцэтгэл шаардуулж, нөгөө тал нь гүйцэтгэл шаардах эрхгүй гэж үзсэн. АНХАН ШАТ: Хэргийг хянан үзээд, гэрээний үүргээ биелүүлээгүйг тогтоож, гүйцэтгэл шаардах эрхийг хангасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдол гаргагч нь шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, гүйцэтгэл шаардах эрхгүй гэж маргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний нөхцөл, талуудын хүлээх үүрэг, гэрээ зөрчсөний улмаас үүссэн хохирлыг шүүх хуулийн дагуу шийдвэрлэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь орон сууц худалдан авахаар гэрээ байгуулсан боловч гүйцэтгэгч тал барьсан орон сууцыг хугацаандаа ашиглалтад оруулаагүй тул төлсөн мөнгөө буцаан шаардсан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн шүүх иргэний талд шийдвэр гаргаж, гүйцэтгэгч тал төлсөн мөнгийг буцаан төлөх, мөн хохирлыг барагдуулах үүрэгтэй болохыг тогтоосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн хохирлыг барагдуулах нь хуулийн үндэслэлтэй гэж үзсэн.