Тогтоол №185060

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь орон сууц худалдан авахаар гэрээ байгуулсан боловч гүйцэтгэгч тал барьсан орон сууцыг хугацаандаа ашиглалтад оруулаагүй тул төлсөн мөнгөө буцаан шаардсан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн шүүх иргэний талд шийдвэр гаргаж, гүйцэтгэгч тал төлсөн мөнгийг буцаан төлөх, мөн хохирлыг барагдуулах үүрэгтэй болохыг тогтоосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн хохирлыг барагдуулах нь хуулийн үндэслэлтэй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай хийсэн гэрээний дагуу үүссэн маргааныг шийдвэрлүүлэхээр хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Нэхэмжлэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гэж үзэн, хариуцагчаас нэхэмжилсэн. - **Хариуцагч**: Хариуцагч нь гэрээний үүргээ хангалттай биелүүлсэн гэж үзэн, нэхэмжлэлтэй эсэргүүцсэн. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Нэхэмжлэгчийн тал гэрээний дагуу хийсэн ажил, төлбөрийн баримт, холбооны мэдээллийг нотлох баримтаар үзүүлсэн. - Хариуцагчийн тал гэрээний хэрэгжилтийн баримт, хийсэн ажлын тайлан, төлбөрийн хийсэн баримтыг нотлох баримтаар үзүүлсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2024-11-06, **Дугаар**: 182/ШШ2024/04618 Шүүх нэхэмжлэлийн хэсэгчлэн хангаж, хариуцагчид нэхэмжлэгчийн хүсэлтийн дагуу төлбөрийн үүрэг хүлээлгэв. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Шүүх гэрээний нөхцөл, нотлох баримтыг үнэлж, хариуцагчийн үүргийн хэмжээ тодорхой бус гэж дүгнэв. - Гэрээний хэсэгчлэн хэрэгжилтийг харгалзан, төлбөрийн хэмжээг тооцож, хариуцагчид хариуцлага хүлээлгэв. - Шүүх хариуцагчийн эсэргүүцлийг хүлээн авахгүй гэж үзэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Иргэн Ш-ийн нийгмийн даатгалын шимтгэл нөхөн төлүүлэхийг хүссэн нэхэмжлэл. - **Нэхэмжлэгч**: "Хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний ерөнхий газар"-ын шийдвэрийг хүчингүй болгуулах. - **Хариуцагч**: Нийслэлийн Засаг дарга болон "Хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний ерөнхий газар". ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - Ш нь 1993 оноос өмнө 5 жил 10 сар 17 хоног малчнаар ажилласан боловч тухайн үеийн баримт бичиг бүрэн бус тул нөхөн төлүүлэх боломжгүй гэж хариуцагч үзсэн. - Ш нь тухайн үед малчнаар ажиллаж байсныг батлах баримтуудыг шүүхэд ирүүлсэн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-04-21, **Дугаар**: 193/ШШ2025/00283 - Хариуцагчийн 2025-01-22-ны өдрийн 05/656 тоот албан бичгийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийн нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэхийг даалгасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх тухай хуулийн 4.1.2-д зааснаар 1995 оноос өмнө малчнаар ажилласан иргэдийн нийгмийн даатгалын шимтгэлийг төрөөс нөхөн төлөхөөр заасан. - Ш нь "Малчин, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч иргэнийг бүртгэх, нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх журам"-ын 2.3-д заасан шаардлагыг хангаж байна. - Шүүх нэхэмжлэгчийн малчнаар ажиллаж байсан хугацааг баримтаар тогтоосон. - Иргэний нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх тухай хуулийн 5.1-д зааснаар аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нийгмийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх шийдвэр гаргах эрхтэй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь орон сууц худалдан авахаар гэрээ байгуулсан боловч гэрээнд заасан хугацаанд орон сууц шилжүүлэн өгөөгүй нь маргааны үүсэл болсон. Худалдан авагч нь төлбөрийг бүрэн хийсэн тул орон сууцыг шилжүүлэн авах, гэрээг цуцлах, учруулсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх шаардлага тавьсан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс гэрээг цуцалж, төлсөн төлбөрийг буцаан олгох, учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх шийдвэр гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь гэрээ байгуулсан талууд нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, худалдан авагчийн эрхийг зөрчсөн нь хуулийн дагуу нотлогдсон. Хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг үндэслэн шүүх энэхүү шийдвэрийг гаргасан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас "Нарлаг Сэлэнгэ" орон сууцны 32.5 м.кв талбайтай 1 өрөө байрыг 40,000,000 төгрөгөөр худалдан авахаар тохиролцон, урьдчилгаа 15,000,000 төгрөгийг төлсөн боловч, хариуцагч байрыг хүлээлгэн өгөөгүй тул урьдчилгаанд төлсөн мөнгийг буцаан гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: "М" ХХК-ийн захирал Б.Бат. - **Хариуцагч**: "Сэлэнгэ" ХХК-ийн захирал Б.Наран. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - 2023 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдрийн Орон сууц захиалгын гэрээнд заасны дагуу нийт үнийн 30 хувь болох 15,000,000 төгрөгийг төлсөн. - Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүй. - Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-02-25, **Дугаар**: 316/ШШ2025/00150 - Хариуцагч "Сэлэнгэ" ХХК-иас 15,000,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч "М" ХХК-д олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжид 234,950 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 243.1-д зааснаар худалдах-худалдан авах гэрээгээр худалдагч нь биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зөрчилгүй хөрөнгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх буюу шилжүүлэхээр үүрэг хүлээж, худалдан авагч нь үнэ төлж, хөрөнгийг хүлээн авахаар үүрэг хүлээдэг. - Гэрээний ерөнхий нөхцөлийн 5.1-д зааснаар орон сууцыг 2024 оны 04 дүгээр сард ашиглалтад оруулахаар тохирсон боловч хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй. - Иргэний хуулийн 208.1-д зааснаар гэрээний үүрэг гүйцэтгэгдээгүй тохиолдолд нэг тал гэрээг цуцлах эрхтэй. - Иргэний хуулийн 208.2-т зааснаар гэрээ цуцалснаар талууд гэрээний үүргээс чөлөөлөгдөж, гэрээний үүргийн улмаас шилжүүлсэн хөрөнгөө буцаан шаардах эрхтэй. - Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн нь хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх үндэслэл болсон.