Тогтоол №186197

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь орон сууц худалдан авахаар гэрээ байгуулсан боловч гүйцэтгэгч тал гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг ашиглалтад оруулаагүй тул иргэн нь гэрээг цуцлан, төлсөн төлбөр болон учруулсан хохирлыг гаргуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хэргийн шүүх нь нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, гүйцэтгэгчээс төлсөн төлбөрийг буцаан олгох, мөн гэрээг зөрчсөний улмаас учирсан хохирлыг барагдуулахыг даалгасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гүйцэтгэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй нь Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг зөрчсөн болохыг тогтоов. Гэрээний дагуу төлсөн төлбөрийг буцаан олгох, учирсан хохирлыг нөхөн төлөх нь хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь орон сууц худалдан авахаар гэрээ байгуулсан боловч гэрээнд заасан хугацаанд орон сууц шилжүүлэн өгөөгүй нь маргааны үүсэл болсон. Худалдан авагч нь төлбөрийг бүрэн хийсэн тул орон сууцыг шилжүүлэн авах, гэрээг цуцлах, учруулсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх шаардлага тавьсан. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс гэрээг цуцалж, төлсөн төлбөрийг буцаан олгох, учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх шийдвэр гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь гэрээ байгуулсан талууд нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, худалдан авагчийн эрхийг зөрчсөн нь хуулийн дагуу нотлогдсон. Хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг үндэслэн шүүх энэхүү шийдвэрийг гаргасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нь орон сууц худалдан авахаар гэрээ байгуулсан боловч гүйцэтгэгч тал барьсан орон сууцыг хугацаандаа ашиглалтад оруулаагүй тул төлсөн мөнгөө буцаан шаардсан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн шүүх иргэний талд шийдвэр гаргаж, гүйцэтгэгч тал төлсөн мөнгийг буцаан төлөх, мөн хохирлыг барагдуулах үүрэгтэй болохыг тогтоосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн хохирлыг барагдуулах нь хуулийн үндэслэлтэй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн А нь нэхэмжлэгч Б-ээс орон сууц худалдан авах гэрээний дагуу төлбөр хийсэн боловч орон сууцыг шилжүүлэн өгөөгүй тул гүйцэтгэлээ хангуулах, гэрээг цуцлуулах шаардлага гаргасан. Нэхэмжлэгч Б нь гэрээнд заасан хугацаанд орон сууцыг шилжүүлэн өгөх боломжгүй байсан бөгөөд нэхэмжлэгч А-тай дахин тохиролцож чадаагүй. АНХАН ШАТ: Шүүх нь гэрээг цуцлуулж, төлсөн төлбөрийг буцаан олгох, улмаар нэхэмжлэгч А-д учирсан хохирлыг барагдуулах шийдвэр гаргасан. Энэхүү шийдвэрийг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудад үндэслэл болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Хяналтын шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Гэрээний нөхцөлийг зөрчсөн, улмаар гэрээг биелүүлэх боломжгүй болсон тохиолдолд гэрээг цуцлах, төлбөрийг буцаан олгох, учирсан хохирлыг барагдуулах нь хуулийн дагуу гэж үзсэн. Гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй этгээд нь нөгөө талдаа учирсан хохирлыг барагдуулах үүрэгтэй гэж тайлбарласан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас "Нарлаг Сэлэнгэ" орон сууцны 32.5 м.кв талбайтай 1 өрөө байрыг 40,000,000 төгрөгөөр худалдан авахаар тохиролцон, урьдчилгаа 15,000,000 төгрөгийг төлсөн боловч, хариуцагч байрыг хүлээлгэн өгөөгүй тул урьдчилгаанд төлсөн мөнгийг буцаан гаргуулахыг шаардсан. - **Нэхэмжлэгч**: "М" ХХК-ийн захирал Б.Бат. - **Хариуцагч**: "Сэлэнгэ" ХХК-ийн захирал Б.Наран. ### 📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД - 2023 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдрийн Орон сууц захиалгын гэрээнд заасны дагуу нийт үнийн 30 хувь болох 15,000,000 төгрөгийг төлсөн. - Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүй. - Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн. ### 🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2025-02-25, **Дугаар**: 316/ШШ2025/00150 - Хариуцагч "Сэлэнгэ" ХХК-иас 15,000,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч "М" ХХК-д олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжид 234,950 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Иргэний хуулийн 243.1-д зааснаар худалдах-худалдан авах гэрээгээр худалдагч нь биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зөрчилгүй хөрөнгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх буюу шилжүүлэхээр үүрэг хүлээж, худалдан авагч нь үнэ төлж, хөрөнгийг хүлээн авахаар үүрэг хүлээдэг. - Гэрээний ерөнхий нөхцөлийн 5.1-д зааснаар орон сууцыг 2024 оны 04 дүгээр сард ашиглалтад оруулахаар тохирсон боловч хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй. - Иргэний хуулийн 208.1-д зааснаар гэрээний үүрэг гүйцэтгэгдээгүй тохиолдолд нэг тал гэрээг цуцлах эрхтэй. - Иргэний хуулийн 208.2-т зааснаар гэрээ цуцалснаар талууд гэрээний үүргээс чөлөөлөгдөж, гэрээний үүргийн улмаас шилжүүлсэн хөрөнгөө буцаан шаардах эрхтэй. - Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрсөн нь хэргийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэх үндэслэл болсон.