Үйл явдал
Нийгмийн даатгалын сангаас малчнаар тэтгэвэр тогтоолгох тухай маргаан. Нэхэмжлэгч нь 1995-1997 онуудад малчнаар ажиллаж байсан боловч сумын архив шатсан, малын А данс байхгүй байгаа тул тэтгэвэр тогтоох боломжгүй гэсэн хариу авсан байна. Иймд нэхэмжлэгч нь өмнөх онуудад мал маллаж байсныг бусад баримтаар тогтоож, тэтгэвэр тогтоолгохыг шаардсан юм.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: 1991 оноос хойш мал маллаж ажилласан, нийт ажилласан хугацаа нь тэтгэвэр авах эрх бүрдэх нөхцөлийг хангаж байгаа тул малын А данс байхгүй байгаа нь иргэний буруутай үйлдэл биш гэж үзэн тэтгэвэр тогтоолгохыг шаардсан.
- Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хуульд заасан малчнаар ажилласан хугацааг малын А дансаар баталгаажуулах ёстой тул 1995-1997 оны тэр хугацаанд малчнаар ажиллаж шимтгэл төлж байсныг тогтоох боломжгүй байна гэж үзсэн.
Шийдвэр ба үндэслэл
Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Шүүх нэхэмжлэгчийн малчнаар ажилласан хугацааг тогтоох боломжгүй гэж үзсэн учир нь нэхэмжлэгч нь малчнаар ажилласан хугацааг батлах малын А данс бүрдүүлж чадаагүй, мөн гэрчүүдийн мэдүүлэг болон бусад баримтууд нь тухайн онуудад мал маллаж байсныг шүүхээр тогтоох үндэслэл болоогүй тул тэтгэвэр тогтоолгох нөхцөл хангагдаагүй гэж дүгнэв. Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 33.1.1 болон Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 5.1.6-д заасан малчнаар ажилласан хугацааг баримтжуулах шаардлага хангагдаагүй тул тэтгэвэр тогтоолгох эрх үүсээгүй гэж үзсэн.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Малчнаар тэтгэвэр тогтоолгохын тулд ажилласан хугацааг малын А данс болон нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн баримтаар баталгаажуулсан байх ёстой (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 5.1.6).
- Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн баримт нь тухайн хугацаанд малчнаар ажиллаж байсныг батлах үндсэн баримт болох бөгөөд шимтгэл төлсөн хугацаа нь хуульд заасан доод хэмжээнд хүрээгүй бол тэтгэвэр тогтоолгох эрх үүсэхгүй (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 33.1.1).
- Архивын бичиг баримт байхгүй байгаа нь иргэний буруутай үйлдэл биш боловч тэрхүү баримтгүйгээр ажилласан хугацааг эрх зүйн хувьд тогтоох боломжгүй тул тэтгэвэр тогтоолгох үндэслэл болж чадахгүй (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 33.1.1).