Тогтоол №5055·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Н нь И-т 32 жил ажиллаж байгаад 2012 онд хөдөлмөрийн чадвараа алдан тэтгэвэрт гарсан. Тэтгэвэрт гарахдаа 36 сарын дундаж цалинтай тэнцэх тэтгэмжийг дутуу авсан гэж үзэн зөрүү 13,949,000 төгрөгийг нэхэмжилжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: И-ээс тэтгэмжийн зөрүү 13,949,000 төгрөгийг гаргуулах. Тэтгэмжийг үндсэн цалингаас бус, дундаж цалингаас тооцох ёстой байсан.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг эсэргүүцсэн. Н нь эмчилгээний зардал, орон сууц, хүүхдүүдийнхээ сургалтын төлбөр зэрэг олон төрлийн хөнгөлөлт, тэтгэмж авсан, тэтгэмжийг 2012 онд олгосон тул Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 129.1-д заасан хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэж үзсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2017-12-14, **Дугаар**: 183/ШШ2017/02764
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 42.1, 129.1-д зааснаар хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-02-12, **Дугаар**: 451
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч тэтгэмж дутуу олгогдсоныг мэдсэн буюу мэдэх боломжтой байсан өдрөөс хойш 3 сарын дотор гомдлоо гаргаагүй, хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтэрсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-30, **Дугаар**: 210/МА2018/00615
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хөдөлмөрийн гэрээний харилцаа дуусгавар болж, өмчийн эрх зүйн харилцаа үүссэн тул Хөдөлмөрийн тухай хуулийн хөөн хэлэлцэх хугацааг хэрэглэхгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч Н нь 2012 оны 10 дугаар сарын 08-ны өдөр 36 сарын цалинтай тэнцэх тэтгэмжийг 51,387,200 төгрөгөөр хүлээн авсан нь тогтоогдсон. Энэ өдрийг тэтгэмж дутуу олгогдсоныг мэдсэн буюу мэдэх боломжтой байсан үе гэж үзсэн нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 129.1 болон Иргэний хуулийн 76.1, 76.2-т нийцнэ.
- Ажилтны тэтгэмж авах эрх нь ажил олгогч, ажилтны хооронд хөдөлмөрийн гэрээний үндсэн дээр үүссэн хөдөлмөрийн эрх зүйн харилцаанаас үүсэлтэй тул энэ маргаанд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 129.1-д заасныг хэрэглэсэн нь зөв.
- Нэхэмжлэгч нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 129.1-д зааснаар уг өдрөөс хойш гурван сарын дотор хөдөлмөрийн маргаан шийдвэрлэх байгууллагад гомдлоо гаргаагүй, мөн хуулийн 129.3-д заасан хөөн хэлэлцэх хугацааг хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар хэтрүүлсэн гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй.