Говь-Алтай аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээ — үл хөдлөх эд хөрөнгийн талбайн хэмжээний зөрүүг мөнгөн хэлбэрээр нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцын худалдан авах гэрээ байгуулж, төлбөрийг бүрэн төлөн авсан боловч хүлээлгэн өгсөн талбай нь гэрээнд заасан хэмжээнээс дутуу байсан тул талбайн зөрүүний мөнгийг гаргуулах хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцны бодит талбай гэрээнд зааснаас бага байсан тул энэ нь биет байдлын доголдол мөн, иймд талбайн зөрүүний үнийг буцаан төлүүлэх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээг байгуулахдаа орон сууцыг байгаа байдлаар нь, тавилга дагалдуулсан багц үнээр тохиролцсон тул метр квадратын үнийг тусгайлан тооцож, нарийн хэмжээг зааж өгөөгүй гэж үзэн, зөрүү мөнгийг төлөх боломжгүй гэсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Талууд орон сууцыг багц үнээр, байгаа байдлаар нь худалдахаар хүсэл зоригоо илэрхийлж, гэрээ байгуулсан тул гэрээний чөлөөт байдлын зарчмын дагуу талуудын тохиролцосон үнэ нь орон сууцыг бүхлээр нь үнэлсэн байна (Иргэний хууль 189.1).
• Гэрээний үнийн хэсэгт метр квадратын нэгж үнийг тусгайлан зааж, нийт талбайтай харьцуулан тооцоогүй тул гэрээний үгсийн шууд утгаар орон сууцыг байгаа байдлаар нь үнэлж худалдахаар тохиролцсон гэж үзнэ (Иргэний хууль 198.1).
• Нэхэмжлэгч нь орон сууцыг хүлээж авах үедээ талбайн дутуу байдлыг хэмжилт хийх замаар мэдэх, тогтоох боломжтой байсан тул эд хөрөнгийн доголдлын талаар мэдэж байсан эсвэл мэдэх боломжтой байсан гэж үзэх нөхцөл байдалтай тул доголдлыг арилгуулах эсвэл зардлыг нэхэмжлэх эрхээ алдсан гэж дүгнэллэв (Иргэний хууль 255.1.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний талууд эд хөрөнгийг байгаа байдлаар нь багц үнээр тохиролцсон бол метр квадратын талбайн зөрүүг үнийн нөхөн төлбөр болгон нэхэмжлэх эрхгүй (Иргэний хууль 198.1).
• Худалдан авагч нь эд хөрөнгийн доголдлыг мэдэх боломжтой байхад хүлээж авсан бол доголдлыг арилгуулах эсвэл зардлыг нэхэмжлэх эрхээ алдана (Иргэний хууль 255.1.1).
• Гэрээний талууд хуулийн хүрээнд гэрээний агуулгыг өөрсдөө тодорхойлох эрхтэй тул талуудын тохиролцсон нөхцөл нь гэрээний үндсэн зохицуулалт болно (Иргэний хууль 189.1).