Дорноговь аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээ — түрээсийн хөрөнгийг хугацаанаас нь хойш чөлөөлөөгүй тул алдагдсан ашиг нөхөн төлүүлэх маргаан. Түрээслүүлэгч байгууллага нь түрээсийн гэрээ дуусгавар болсон боловч түрээслэгч тал хөрөнгийг нь чөлөөлөөгүй тул нэхэмжлэгч тал хөрөнгийг бусдад түрээслэн ашиглах боломжгүй болсон гэж үзэн, алдагдсан ашиг нөхөн төлүүлэхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээсийн хөрөнгийг гэрээ дуусгавар болсноос хойш чөлөөлөөгүй тул хөрөнгийг бусад этгээдэд түрээслэн ашиглаж болох байсан ашиг орлогоо нөхөн төлүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Шүүх хуралдаанд ирж, хариу тайлбар ирүүлээгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Учир нь нэхэмжлэгч тал газар ашиглах эрхийн гэрчилгээтэй газраа төмөр замын зурвас зориулалтаас өөр зориулалтаар ашиглуулах эрхгүй байсан тул алдагдал нөхөн төлүүлэх үндэслэлгүй юм. Нэхэмжлэгч тал газар ашиглах эрхийн гэрчилгээгээр төмөр замын зурвас зориулалтаар ашиглахаар заасан байсан тул энэ газрыг бусад этгээдэд ашиглуулах нь зориулалтын хязгаарлалттай холбоотой (Иргэний хууль 102.1, 102.3, 102.5). Мөн газар ашиглагч нь газар эзэмшигчийн зөвшөөрөлгүйгээр тухайн газраа бусдад ашиглуулж болох эрхгүй байсан тул нэхэмжлэгч тал хуулиар эрх олгоогүй, хориглосон зохицуулалтыг зөрчиж бусадтай гэрээ байгуулж ашиг олох эрхгүй (Газрын тухай хууль 45.1). Иймд нэхэмжлэгч тал хуулиар эрх олгоогүй ашиглуулах боломжийг ашиглан алдагдал нөхөн төлүүлэх эрхгүй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар ашиглах эрхийн гэрчилгээнд заасан зориулалтын хязгаарлалтын дагуу, газар ашиглагч нь тухайн газрыг зориулалтын бус байдлаар бусдад ашиглуулах эрхгүй (Иргэний хууль 102.1, 102.3, 102.5).
• Газар ашиглагч нь газар эзэмшигчийн зөвшөөрөлгүйгээр газрын аль нэг хэсгийг бусдад ашиглуулж болох эрхгүй (Газрын тухай хууль 45.1).
• Хуулиар эрх олгоогүй, хориглосон зохицуулалтыг зөрчиж ашиглуулах боломжгүй байсан тул үүнийг алдагдал гэж үзэн нөхөн төлүүлэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 102.3).