2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээний үүргийн гүйцэтгэл болон гэрээ цуцлагдсаны дараах хохирлыг нөхөн төлүүлэх маргаан. Түрээслүүлэгч тал нь түрээслэгч талд түрээсийн төлбөр тогтоосон хугацаанд төлөгдөхгүй байсаар ирсэн тул гэрээг цуцалсан байна. Түрээслэгч тал нь гэрээ цуцлагдсан хугацаанаас эхлэн талбайгаа чөлөөлж өгөөгүй тул түрээсийн төлбөр болон ашиглалтын зардал, олох ёстой байсан орлогыг нөхөн төлөх асуудал үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээсийн төлбөр, алданги, ашиглалтын зардал болон талбайг чөлөөлөх хүртэлх хугацааны олох ёстой байсан орлогыг гаргуулж өгөхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Түрээсийн төлбөр болон ашиглалтын төлбөрийг төлөх үүргээ биелүүлээгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагчийг түрээсийн төлбөр, алданги, ашиглалтын зардал болон олох ёстой байсан орлогыг нэхэмжлэгчид төлөх шийдвэрлэв.

• Хариуцагч нь гэрээнд заасан хугацаанд түрээсийн төлбөр төлөөгүй тул нэхэмжлэгч тал алданги шаардах эрхтэй байна (Иргэний хууль 232.6).
• Хариуцагч нь гэрээ цуцлагдсан өдрөөс эхлэн талбайгаа чөлөөлж өгөөгүй байсан тул түрээсийн төлбөр болон ашиглалтын зардлыг төлөх үүрэг хүлээсэн (Иргэний хууль 318.1, 326.2).
• Түрээслүүлэгч нь гэрээг цуцалж, хөлслөгч эд хөрөнгийг буцааж өгөх хугацааг хойшлуулсан тул хөлслүүлэгч нь талбайг хүлээлгэн өгөх хүртэлх хугацааны түрээсийн төлбөрийн үнээр олох ёстой байсан орлогыгоо нөхөн төлүүлэх эрхтэй (Иргэний хууль 295.4).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээнд заасан төлбөрийн үүрэг биелээгүй тохиолдолд гэрээг цуцалсан хугацаа хүртэлх алдангийг тооцож гаргуулна (Иргэний хууль 232.6).
• Гэрээ дуусгавар болсон ч эд хөрөнгийг (талбайг) чөлөөлж өгөөгүй бол түрээслэгч нь тухайн хугацааны түрээсийн төлбөр болон ашиглалтын зардлыг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 318.1, 326.2).
• Гэрээг хугацаанаас өмнө цуцалсан боловч эд хөрөнгийг хүлээлгэн өгөхгүй байснаас үүдэн түрээслүүлэгчид учирсан хохирлыг (олох ёстой байсан орлого) түрээсийн төлбөрийн үнээр нөхөн төлүүлнэ (Иргэний хууль 294.1, 295.4).