Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Дундаа өмчилсөн үл хөдлөх хөрөнгийн борлуулалтын үр ашгийг хуваах маргаан. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар 1994 онд хамтран хөрөнгө оруулалт хийж газар худалдан авсан бөгөөд тухайн газрыг олон жилийн турш хамтран эзэмшиж, байшин барьж амьдарсан байна. Хариуцагч тал тухайн газрыг гуравдагч этгээдэд зарсан боловч нэхэмжлэгчид хамаарах мөнгийг дутуу шилжүүлсэн гэж маргаан үүсжээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газар хөрөнгийг хамтран худалдан авч, эзэмшиж байсан тул борлуулалтын үр ашгийн дутуу төлөгдсөн ойролцоогоор 25 сая төгрөгийг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Газар хөрөнгө нь зөвхөн хариуцагчийн нэр дээр бүртгэлтэй, хууль ёсны ганц өмчлөгч нь хариуцагч тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэслэлтэй гэж үзэв.

• Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар газар хөрөнгийг худалдан авахдаа тус бүр мөнгө гаргаж, хамтран худалдан авсан нь гэрч нарын мэдүүлэг болон банкны гүйлгээгээр тогтоогдсон тул газрыг дундаа хамтран өмчилж байсан гэж үзнэ.
• Хариуцагч нар газрыг борлуулах талаар нэхэмжлэгчид мэдэгдэж, нэхэмжлэгч тал тухайн газрын байшин, гаражийг суллаж, бэлтгэл хангах үйл явцад оролцсон байсан тул газрыг хамтран өмчилж байсан нь баримттай гэж үзнэ.
• Хариуцагч нар газрыг борлуулж, мөнгийг гуравдагч этгээдээс өөртөө шилжүүлэн авсан боловч нэхэмжлэгчид хамаарах мөнгийг дутуу шилжүүлсэн нь тогтоогдсон тул дундын хөрөнгийн үр ашгийг адил тэнцүү хуваах ёстой (Иргэний хууль 108, 492).
• Бусдын эд хөрөнгийг ашиглаж, үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих эрхгүй тул хариуцагч тал нэхэмжлэгчид дутуу төлөх ёстой мөнгийг төлөх үндэслэлтэй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар хөрөнгийн бүртгэл нь нэг хүний нэр дээр байсан ч, худалдан авах мөнгө болон эзэмшиж ашигласан баримт нь тогтоогдсон тохиолдолд тухайн хөрөнгийг дундаа хамтран өмчилсөн гэж үзнэ.
• Дундаа хамтран өмчилсөн хөрөнгийг борлуулахад талууд үр ашгийг адил тэнцүү хуваах үүрэгтэй (Иргэний хууль 108.1, 108.4, 108.5, 492.1.1).
• Хөрөнгийн борлуулалтын мөнгөний зарим хэсгийг гуравдагч этгээдээс өөртөө шилжүүлэн авч, нөгөө өмчлөгчид нь хамаарах мөнгийг дутуу төлсөн нь үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих үйлдэл болно (Иргэний хууль 492.1.1).