2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Дундаа өмчлөх хөрөнгийн хувь хэмжээг тогтоох, мөнгөн дүн гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар хамтран амьдарч байх хугацаандаа орон сууц худалдан авсан боловч дараа нь тухайн хөрөнгийг гуравдагч этгээдэд шилжүүлсэн байна. Нэхэмжлэгч өөрийн өмчлөх эрх буюу хувь хэсгийг хариуцагч нараас мөнгөн хэлбэрээр гаргуулж авах хүсэлт гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууц нь хамтран өмчлөгч байсан тул өөрт ногдох 50 хувийн үнийн дүнг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийг олон жилийн турш асаргаж халамжилсан тул өөрийн хөдөлмөрийг үнэлж, орон сууцын 60 хувийг өмчлөх эрхтэй, нэхэмжлэгчид 40 хувь ногдох ёстой гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүрэн хангах шийдвэр гаргасан. Талууд орон сууцыг хамтран өмчилж байсан нь үл хөдлөх хөрөнгийн бүртгэлийн лавлагаа болон талуудын тайлбараас тогтоогдсон тул хамтран өмчлөгч байсан гэж үзсэн. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийг асаргаж халамжилсан хөдөлмөрөө үнэлж өмчлөх эрхээ нэмэгдүүлэхээр маргаж байгаа нь Иргэний хууль 108.1, 108.8-д заасан дундаа хэсгээр өмчлөх эрхтэй байх үндэслэлтэй боловч тухайн хууль заалтуудад хөдөлмөрийн үнэлгээгээр өмчлөх хувийг өөрчлөх тухай заагаагүй тул хариуцагчийн маргаан хүлээн зөвшөөрөх үндэслэлгүй гэж дүгнэв. Иймд дундаа өмчлөгч нь тухайн хөрөнгөөс өөрт ногдох хэсгийн үнийг шаардан авах эрхтэй тул нэхэмжлэгчийн өмчлөх хувьд ногдох ойролцоогоор 75 сая төгрөгийг гаргуулна гэж шийдвэрлэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Эсхүл хэлцлийн үндсэн дээр хоёр буюу түүнээс дээш этгээд хөрөнгийг дундаа хэсгээр буюу хамтран өмчлөх боломжтой (Иргэний хууль 108.1).
• Дундаа хэсгээр өмчлөгч нь өөрт ногдох хэсгээ салгаж авахдаа уг хөрөнгийн зориулалт, иж бүрдэл алдагдах нөхцөлд ногдох хэсгийнхээ үнийг гаргуулахаар шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 108.8).
• Хамтран өмчлөгчийн хувь хэсгийг тогтоохдоо тухайн хөрөнгийн өмчлөлийн эрх баримтжуулсан бүртгэл, эх баримт дээр үндэслэн шийдвэрлэх ёстой.