Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Дундаа хамтран өмчилсөн үл хөдлөх хөрөнгийн борлуулалтын үр ашгийг хуваарилах болон үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих маргаан. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар хамтран хөрөнгө оруулалт хийж газар худалдан авч, тухайн газрыг хамтран эзэмшиж, байшин барьж ашиглаж байсан баримттай байсан тул газрыг борлуулах үед гарсан мөнгөний хувийг нь хуваах асуудал үүссэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газар хөрөнгийг хамтран худалдан авч, эзэмшиж байсан тул борлуулалтын үр ашгийн өөрт ногдох хэсгийг гаргуулна гэж шаардсан.
• Хариуцагч: Газар хөрөнгө нь зөвхөн хариуцагчийн нэр дээр бүртгэлтэй, хууль ёсны ганц өмчлөгч тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй бөгөөд нэхэмжлэгч дарамт шахалт үзүүлж мөнгө шилжүүлсэн тул сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг хариуцагч нарын хувьд хэрэгсэхгүй болгох болон сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон заалтуудыг засаж, нэхэмжлэгчийн өөрт ногдох хэсгийг гаргуулж олгох шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь газрыг худалдан авах мөнгө болон хамтран эзэмшиж ашигласан баримт нь тогтоогдсон тул газрыг дундаа хамтран өмчилсөн гэж үзэх үндэслэлтэй, харин хариуцагч тал нэхэмжлэгчийг үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзэн гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийн үндэслэл нотлогдоогүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх хөрөнгийн бүртгэл нь нэг хүний нэр дээр байсан ч, худалдан авах мөнгө болон эзэмшиж ашигласан баримт нь тогтоогдсон тохиолдолд тухайн хөрөнгийг дундаа хамтран өмчилсөн гэж үзнэ (Иргэний хууль 108).
• Дундаа хамтран өмчилсөн хөрөнгийг борлуулахад талууд үр ашгийг адил тэнцүү хуваах үүрэгтэй (Иргэний хууль 108.1, 108.4, 108.5, 492.1.1).
• Хөрөнгийн борлуулалтын мөнгөний зарим хэсгийг гуравдагч этгээдэд шилжүүлэн авч, нөгөө өмчлөгчид нь хамаарах мөнгийг дутуу төлсөн нь үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих үйлдэл болохгүй, учир нь маргаан бүхий газрын хамтран өмчлөгч нь нэхэмжлэгч болох нь баримттай (Иргэний хууль 492.1.1).