Говьсүмбэр аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Барьцаалан зээлийн маргаан — барьцаатай эд хөрөнгийг өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр бусдад шилжүүлсэн, хохирол учирсан. Нэхэмжлэгч нь барьцаалан зээлдүүлэх газрын захиралтай автомашиныг барьцаалж зээл авсан боловч захирал нь тухайн машиныг өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр гуравдагч этгээдэд зарагдсан тул машиныг буцаан гаргуулах эсхүл мөнгөн нөхөн төлбөр нэхэмжлэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Машиныг өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр, мэдээлэлгүйгээр бусдад шилжүүлсэн тул машиныг буцаан гаргуулах эсхүл мөнгөн нөхөн төлбөр нэхэмжлэв.
• Хариуцагч: Машиныг зарах эрхийг өөр этгээдэд олгосон гэж ойлгосон тул нэхэмжлэгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Хариуцагч нь барьцаатай эд хөрөнгийг өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр бусдад шилжүүлсэн тул хохирол учруулсан гэж үзнэ. Учир нь хариуцагч нь тээврийн хэрэгслийн бүрэн бүтэн байдлыг хангах, буцаан шилжүүлэх үүрэгтэй байсан ч өмчлөгчийн зөвшөөрөл авахгүйгээр захиран зарцуулах эрхийг гуравдагч этгээдэд олгосон байна. Мөн машиныг гуравдагч этгээдэд зарагдсан тул бодит байдлаар буцаан гаргуулах боломжгүй нөхцөл үүссэн тул машиныг буцаан гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Нэхэмжлэгч нь машины үнийн хэмжээг баримтаар тогтооогүй тул мөнгөн нөхөн төлбөрийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, зөвхөн тооцоолсон хохирлыг (2,000,000 төгрөг) гаргуулж олгох шийдвэр гаргав.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Барьцаалан зээлдүүлэх газар нь гэрээний хугацаанд барьцааны зүйлийн бүрэн бүтэн байдлыг хангах үүрэгтэй, харин уг зүйлийг өмчлөх болон бусад хэлбэрээр захиран зарцуулах эрхгүй (Иргэний хууль 286.4).
• Зээлийн төлбөрийг бүрэн төлж барагдуулсан тохиолдолд барьцаагаар хангах шаардлага дуусварч, эд хөрөнгийг өмчлөгчид буцаан өгөх үүрэг үүснэ (Иргэний хууль 160.1.1, 160.3).
• Хариуцагч нь өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр эд хөрөнгийг захиран зарцуулсан тул үүсээд бусдад учирсан хохирлыг хариуцах үүрэгтэй.