Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Барьцаалан зээлдүүлэх гэрээний үүрэг биелүүлээгүй, эд хөрөнгийг үрэгдүүлсэн тухай иргэний маргаан. Нэхэмжлэгч нь барьцаалах нөхцөлд алтан бөгж тавьж, зээлийн төлбөрийг бүрэн төлсөн боловч хариуцагч байгууллага нь тухайн эд хөрөнгийг тээвэрлэгч жолоочоор дамжуулан явуулах үед эд хөрөнгийг нь алдуулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барьцаалах эд хөрөнгийг гаргуулж өгөх хэрэгтэй, учир нь хариуцагч тал эд хөрөнгийг тээвэрлэх үед хариуцлага хүлээх ёстой.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, учир нь эд хөрөнгийг хариуцагч биш, тээвэрлэгч жолооч алдуулсан бөгөөд нэхэмжлэгч өөрөө эд хөрөнгийг цагтаа аваагүй тул хариуцагч талын буруу байхгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч, хариуцагч тал нэхэмжлэгчийн эд хөрөнгийг гаргуулж өгөх шийдвэр гаргасан. Хариуцагч байгууллага нь барьцаалах эд хөрөнгийн бүрэн бүтэн байдлыг хангах үүрэг хүлээсэн тул түүнийг хариуцагч тал хэрэгжүүлээгүй, мөн мөнгөн зээлийн үйл ажиллагаа эрхлэх этгээд санаатай эсвэл болгоомжгүй үйлдлээр зээлдэгчид хохирол учруулсан бол хохирлыг бүрэн барагдуулна гэсэн заалтын дагуу хариуцагч тал хариуцах ёстой. Хариуцагч тал эд хөрөнгийг тээвэрлэгч жолоочоор дамжуулж явуулсан нь хариуцагч талын буруу үйлдэл болох бөгөөд нэхэмжлэгч эд хөрөнгийг өөрөө очиж аваагүй байсан нь хариуцагч талын буруутай байхгүй гэх үндэслэл болдоггүй тул хариуцагч тал гэрээний үүргээ зөрчсөн гэж үзнэ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Барьцаалан зээлдүүлэх газрын хувьд гэрээний хугацаанд барьцааны зүйлийн бүрэн бүтэн байдлыг хангах үүрэгтэй тул эд хөрөнгийг тээвэрлэлтийн явцад алдуулсан нь тухайн байгууллагын буруу үйлдэл болох бөгөөд хохирлыг барагдуулна гэж үзнэ (Иргэний хууль 286.4, Мөнгөн зээлийн үйл ажиллагааг зохицуулах тухай хууль 22.1).
• Хариуцагч тал нэхэмжлэлийн шаардлагыг үгүйсгэх үндэслэл болох нөхцөл байдлыг нотлох баримт цуглуулах үүрэгтэй тул хариуцагч тал нэхэмжлэлийг үгүйсгэх үндэслэлээ нотлоогүй гэж үзнэ (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).