Дорноговь аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Барьцаалан зээлдүүлэх үйлчилгээний гэрээний мөрдөгч баригцаалан зээлдэгчийн хоорондын маргаан. Нэхэмжлэгч компани нь хариуцагчаас зээлийн үлдэгдэл болон хүүгээр ойролцоогоор 2.7 сая төгрөг гаргуулна гэж нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь өмнөх зээлүүдийн төлөлтөөс илүү мөнгө төлсөн гэх үндэслэлээр сөрөг нэхэмжлэл гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу зээлийн үлдэгдэл болон хүүг тооцож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах хэрэгтэй гэсэн байр суурьтай.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээгээр хүүг тооцох боломжгүй, мөн барьцаалан зээлдүүлэх үйлчилгээг явуулахдаа хууль ёсны шаардлагыг хангаагүй, илүү мөнгө төлсөн тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах ёстой гэсэн байр суурьтай.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийн илүү төлсөн ойролцоогоор 3.4 сая төгрөгийг нэхэмжлэгчээс гаргуулж олгохоор шийдвэрлэсэн.

• Зээлдэгчийн халамжийн дэвтэр, виза карт зэрэг хуульд заагаагүй баримт бичгийг барьцаалсан тул энэ нь хууль зөрчсөн гэрээ мөн, учир нь барьцаалан зээлдүүлэх үйлчилгээний стандарт (MNS 5274:2017) болон хүү, алдангийн хэмжээг тооцох тухай хуулийн заалтыг зөрчсөн байна.
• Зээлийн гэрээнд хугацаа заагаагүй тул хүү тооцох боломжгүй, мөн нэхэмжлэгч тал нотлох баримт бүрэн ирүүлээгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Хариуцагч нь зээлийн нийт дүнгээс илүү мөнгө төлсөн нь нотлох баримтаар тогтоогдсон тул сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, илүү төлөгдсөн мөнгийг харилцан буцаан өгөх ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Барьцаалан зээлдүүлэх үйлчилгээг явуулахдаа хуульд заагаагүй баримт бичгийг барьцаалсан нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл болгодог (Иргэний хууль 56.1).
• Хэлцэл хүчин төгөлдөр бус бол талууд шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Зээлийн гэрээнд хугацаа заагаагүй, тооцоолол баталгаатай бус байх нь нэхэмжлэлийн үндэслэлгүй болох үндэслэл болдог.