Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдах-худалдан авах гэрээ цуцлах болон нөхөн төлбөр, хохирол барагдуулах маргаан. Нэхэмжлэгч тал хариуцагч талтай үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдан авах арангагүй гэрээ байгуулж, урьдчилга мөнгөн дүнгээ төлсөн боловч газрын маргаантай байсан тул гэрээг цуцалж, төлсөн мөнгөн дүнгээ буцаан авах, мөн засварын зардал нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдан авах гэрээг цуцалж, урьдчилга мөнгөн дүнгээ буцаан авах, мөн байшинг засварлахад гарсан зардлыг нэхэмжилж байна.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч тал байшинг ашиглах хугацаандаа эд зүйлийг авч явсан, байшинг эвдсэн тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын хэсгийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийн харилцан тооцоог хийж шийдвэрлэв.

• Хариуцагч тал нэхэмжлэгч талд 13,000,000 төгрөгийн урьдчилга мөнгөн дүнгээ буцаан олгох ёстой тул сөрөг нэхэмжлэлийн хэсэгт заасан 8,040,389 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, 13,000,000 төгрөгөөс 8,040,389 төгрөгийг хасаж тооцох ёстой, учир нь нэхэмжлэгч тал тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгийг 20 сарын хугацагт эзэмшсэн байна.
• Хариуцагч тал нэхэмжлэгч талд байшинг эвдсэн, эд зүйл авсан гэх үндэслэлээр нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой байсан боловч хариуцагч талын мэдүүлэг, гэрч баримт эд хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн засвар, эд зүйлийн зардлын хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Нэхэмжлэгч тал хариуцагч талд 6,046,400 төгрөгийн засварын зардлыг нэхэмжилсэн боловч уг зардлыг хариуцагч тал хүлээх ёстой гэх үндэслэл баримттай тогтоогдоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийн зардлын хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдан авах гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд урьдчилга мөнгөн дүнг буцаан олгох ёстой (Иргэний хууль 42.10, 238.1).
• Нэхэмжлэгч тал хариуцагч талд мөнгөн дүнгээ буцаан авах эрхтэй тул сөрөг нэхэмжлэлийн хэсгийг хасаж тооцох ёстой (Иргэний хууль 238.4).
• Нэхэмжлэгч талын нэхэмжлэлийн зардлын хэсэг ба хариуцагч талын сөрөг нэхэмжлэлийн зардлын хэсэг баримттай тогтоогдоогүй тул хэрэгсэхгүй болгох ёстой (Иргэний хууль 492.1.1).