Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хөдөлмөрийн маргаан — ажилд эгүүлэн тогтоох, ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс нөхөн олгох. Нэхэмжлэгч нар нь ажил олгогчийн удирдлага, заавар, хяналтын доор тодорхой ажил үүргээ гүйцэтгэж эхэлсэн боловч ажил олгогч нь хөдөлмөрийн гэрээг бичгээр байгуулахгүй, ажил үүргийг нь хүлээлцэх ажлын хэсэг томилж, ажилд эгүүлэн тогтоохгүй байсан тул шүүхэд хандав.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Ажил олгогч нь хөдөлмөрийн гэрээг хугацаандаа байгуулахгүй, ажил үүргээ гүйцэтгэж эхэлсэн байхад хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг үндэслэлгүйгээр цуцалж байна гэж үзэн, ажилд эгүүлэн тогтоох, цалин хөлс нөхөн олгох, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалыг нөхөн төлүүлэх шаардлага гаргав.
• Хариуцагч: Ажил олгогч нь ажилтнуудын ажил хүлээлцэх ажлын хэсэг томилсон нь илт хууль зүйн үндэслэлгүй, ажилтнуудыг ялгаварлан гадуурхсан үйлдэл гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэгч нарын ажилд эгүүлэн тогтоох, цалин хөлс нөхөн олгох, даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч байгууллагад ажилтнуудыг ажилд эгүүлэн тогтоож, хөдөлмөрийн гэрээ байгуулахыг даалгав.

• Ажилтнууд ажил олгогчийн заавар, хяналтын доор тодорхой ажил үүргээ гүйцэтгэж эхэлсэн тул хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцаа үүссэн гэж үзнэ (Хөдөлмөрийн хууль 48.1, 48.3).
• Ажил олгогч нь ажилтныг ажилд эгүүлэн тогтоох, ажил үүргээ гүйцэтгэхэд шаардлагатай нөхцөлийг хангах үүрэгтэй тул ажил олгогч нь ажилтнуудыг ажилд эгүүлэн тогтоож, хөдөлмөрийн гэрээ байгуулах ёстой (Хөдөлмөрийн хууль 43.2.7).
• Ажил олгогч нь ажилтныг ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговрыг нөхөн олгох үүрэгтэй тул ажилгүй байсан хугацааны цалинтай тэнцэх нөхөх олговрыг гаргуулах ёстой (Хөдөлмөрийн хууль 127.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцаа нь хөдөлмөрийн гэрээг бичгээр байгуулсан эсэхээс үл хамааран, ажилтан ажил олгогчийн заавар, хяналтын доор ажил үүргээ гүйцэтгэж эхэлсэн бол үүссэн гэж үзнэ (Хөдөлмөрийн хууль 48.1, 48.3).
• Ажил олгогч нь ажилтныг ажилд эгүүлэн тогтоох, ажил үүргээ гүйцэтгэхэд шаардлагатай тоног төхөөрөмж, багаж хэрэгсэл, баримт бичиг, бусад зүйлээр хангах, зааварчилгаа өгөх үүрэгтэй (Хөдөлмөрийн хууль 43.2.7).
• Ажилтныг үндэслэлгүйгээр ажилд эгүүлэн тогтоосон бол түүний өмнө авч байсан дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговрыг ажил олгогч нөхөн олгоно (Хөдөлмөрийн хууль 127.1).