Дорнод аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хамтарч ажиллах зорилгоор мөнгө олгосон боловч хөрөнгө оруулалт хийсэн гэх баримт тогтоогдоогүй тул мөнгөө буцаан нэхэмжлэх иргэний хэрэг. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас хамтарч ажиллахаар тохиролцсон гэж үзэн мөнгө өгсөн боловч ажил хэрэг болоогүй тул мөнгө буцаан нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагчаас хамтарч ажиллах зорилгоор 18 сая төгрөг бэлнээр өгсөн боловч ажил хэрэг болоогүй тул мөнгөө буцаан авах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийн мөнгөний зарим хэсгийг дансаар, зарим хэсгийг гэр бүлийн гишүүдийн дансаар төлсөн бөгөөд мөнгөний үлдэгдлийг төлөх боломжгүй тул ажил хэрэг болоогүй гэж үзэхгүй.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын 1,489,000 төгрөгийг хангаж, бусад хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Талуудын хооронд хадгалалтын гэрээ эсвэл хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулагдсан гэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй тул Иргэний хууль 492.1.1-д зааснаар нэхэмжлэгч шилжүүлсэн хөрөнгөө буцаан шаардах эрхтэй.
• Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн эхнэйн дансанд 4,211,000 төгрөг шилжүүлсэн боловч энэ нь захиасан эд зүйлийн үнэ гэж тайлбарласан баримт байхгүй тул төлсөн гэж үзнэ.
• Хариуцагч компанийн кассаар 1,570,000 төгрөг бэлнээр төлсөн гэж маргасан боловч кассын бүртгэлийн дэвтэр нь тодорхойгүй, баталгаажуулаагүй тул төлсөн гэж үзэх боломжгүй.
• Иймд хариуцагч нь нэхэмжлэгчид 4,211,000 төгрөг болон 1,570,000 төгрөгийг төлсөн гэж үзэх ёстой тул 5,700,000 төгрөгийн шаардлагаас эдгээр дүнг хасаж тооцох ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талуудын хооронд хөрөнгө оруулах гэрээ байгуулагдсан болох нь нотлогдожгүй тул мөнгө олгосон нь хөрөнгө оруулалт биш, хадгалалт эсвэл бусад үүрэг гэж үзнэ (Иргэний хууль 492.1.1).
• Нэхэмжлэгч нь өөрийн шаардлагын үндэслэл болох баримтыг гаргаж өгөх үүрэгтэй тул баримтгүй бол хариуцагчийн төлсөн мөнгөний талаарх маргааныг нотлохгүй бол хасаж тооцох ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1).
• Шүүхэд ирүүлсэн кассын бүртгэлийн дэвтэр нь гарын үсэг зуруулж баталгаажуулаагүй, ойлгомжгүй байсан тул тухайн мөнгөн дүнг төлсөн гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 56.2, 60.1).