Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээний маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч иргэн болон хариуцагч компанитай хамтран ажиллах гэрээ байгуулж, компанийн үйл ажиллагаанд зориулж хөрөнгө оруулалт хийсэн боловч хариуцагч тал хөрөнгө оруулалтын зардлыг үндэслэлгүйгээр өөрийн ашигт авч зарцуулсан гэж үзэн, төлбөр буцаан авах шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч иргэн болон компанийн үйл ажиллагаанд зориулж олгосон хөрөнгө оруулалт болон түүхий эд худалдан авах замаар илүү төлсөн мөнгө, компанийн хөрөнгийг хувиасаа зарцуулсан мөнгөнийг буцаан авах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нь компанийн үйл ажиллагаанд зориулж хөрөнгө оруулалт хийсэн нь компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн хоорондын гэрээний дагуу компанийн өөрийн хөрөнгийг өөрчлөх зорилготой байсан тул компани болон нэхэмжлэгчийн хооронд эрх зүйн харилцаа үүсээгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч компаниас нэхэмжлэгчид ойролцоогоор 10 сая төгрөгийн хөрөнгийг буцаан олгохыг шийдвэрлэв.

• Хариуцагч иргэн нь нэхэмжлэгчээс хувьцаа худалдан авах замаар мөнгө авсан боловч нэхэмжлэгч нь гэрээний гүйцэтгэлийн дагуу шилжүүлсэн зүйлээ харилцан буцааж өгөх эрхтэй тул гэрээндээ татгалзаж, мөнгө буцаан авах эрхтэй (Иргэний хууль 204, 205).
• Нэхэмжлэгч нь хариуцагч компани болон өөрийн хооронд гэрээ байгуулсан бус, харин хариуцагч иргэн болон бусад хувьцаа эзэмшигчдийн хоорондын гэрээ байгуулсан тул компани нь гэрээний оролцогч тал биш, иймд компанийн хөрөнгө оруулалт нь компанийн өөрийн хөрөнгийг өөрчлөх зорилготой байсан тул компани нь хариуцах үүрэггүй (Компаний тухай хууль 9.2, 9.3).
• Нэхэмжлэгч нь хариуцагч компанид зориулж хөрөнгө оруулалт нэрээр мөнгө олгосон баримт тогтоогдсон тул хариуцагч компани нь уг мөнгөнийг үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн гэж үзнэ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний талууд хуулийн хүрээнд гэрээгөөс татгалзах, гарах эрхтэй тул гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар биелүүлж, олсон ашгийг харилцан буцааж өгэх үүрэгтэй (Иргэний хууль 204, 205).
• Компани болон түүний хувьцаа эзэмшигч нар нь эрх зүйн харилцаанд тусдаа субъект байдаг тул хувьцаа эзэмшигчдийн хоорондын гэрээний дагуу хийсэн хөрөнгө оруулалт нь компани болон хувьцаа эзэмшигчийн хооронд эрх, үүрэг үүсэхгүй (Компаний тухай хууль 9.2, 9.3).
• Үүрэг гүйцэтгэгч этгээд үндэслэлгүйгээр хөрөнгө олж авсан тохиолдолд тухайн хөрөнгийг буцаан олгох үүрэгтэй (Иргэний хууль 492.1.1).