Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Арилжааны хэлцэл — үл хөдлөх хөрөнгийг солилцох гэрээг хүчин төгөлдөр бус тооцох. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар орон сууц, гарааш солилцох, үнийн зөрүүг мөнгөөр төлөх тохиролцоо хийсэн боловч гэрээг бичгээр байгуулж, нотариатаар гэрчлүүлээгүй байсан тул маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хоёр талын хооронд арилжааны гэрээ байгуулагдаагүй, хариуцагч нар өмчлөх эрх бүхий үл хөдлөх хөрөнгийг хууль бусаар эзэмшиж байгаа тул хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус тооцож, хөрөнгийг чөлөөлүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Талуудын хооронд арилжааны гэрээ байгуулагдаагүй, нэхэмжлэгч нь ахынхаа дамжуулахаар хийсэн хэлцэл, мөн өөрөө мөнгөний асуудалтай холбоотойгоор байрны эзэмшил, ашиглалтыг шилжүүлсэн гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэв. Үл хөдлөх хөрөнгийг шилжүүлэх хэлцэл нотариатаар гэрчлүүлээгүй, мөн төлөөлөгчээр дамжуулсан итгэмжлэл Иргэний хууль 64-т заасан шаардлагыг хангаагүй байсан тул арилжааны хэлцэл нь Иргэний хууль 56.1.1-ийн дагуу хүчин төгөлдөр бус байх ёстой. Үл хөдлөх хөрөнгийг шилжүүлэх хэлцэл, холбогдох баримт бичигт өмчлөх эрх шилжүүлэх үндэслэл тодорхой заагаагүй, нотариатаар гэрчлүүлээгүй байсан тул хэлцэл нь Иргэний хууль 109.2-т заасан шаардлагыг хангаагүй байна. Хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байсан тул харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй, иймд хариуцагч нарын эзэмшил, ашиглалтаас нэхэмжлэгчийн өмчлөлийн хөрөнгийг чөлөөлүүлэх ёстой (Иргэний хууль 56.5).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх хөрөнгийг шилжүүлэх хэлцэл нь нотариатаар гэрчлүүлсэн, төлөөлөгч оролцсан бол итгэмжлэл хавсаргасан байх ёстой тул эдгээр шаардлагыг хангаагүй тохиолдолд хэлцэл хүчин төгс бус болно (Иргэний хууль 109.2).
• Арилжааны хэргийн хувьд талуудын хооронд тодорхой хөрөнгийг харилцан өмчлөлд шилжүүлэх үүрэг хүлээсэн гэрээ байгуулагдсан байх ёстой (Иргэний хууль 274.1).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл нь байгуулагдсан цагаасаа хүчин төгөлдөр бус байх тул хэлцлийн дагуу шилжүүлсэн эд хөрөнгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.1.1).