Үйл явдал
Үл хөдлөх эд хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус бусдаар тооцох маргаан. Зээлдэгч нь зээлийн барьцаа болгосон техник хэрэгсэлээ өрнийг нь замаас нь сольж, орон сууц болгон арилжаж, түүнийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэн авах аман тохиролцоог ашиглан орон сууцыг хариуцагчийн өмчлөлд шилжүүлсэн байна.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Зээлийн барьцааг солих зорилготой хийсэн арилжааны гэрээ нь зорилгодоо хүрээгүй, мөн нөхцөл байдал нь төөрөгдүүлсэн тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус бусдаар тооцож, орон сууцын өмчлөх эрхийг сэргээх шаардлагатай.
- Хариуцагч: Гэрээ нь талуудын хүсэл зориг, чөлөөтэй байгуулсан, Иргэний хуулийн зааллын дагуу байгуулагдсан тул хүчин төгөлдөр юм.
Шийдвэр ба үндэслэл
Нэхэмжлэлийг бүрэн хангахыг шийдвэрлэв. Зээлдэгч нь зээлийн үлдэгдэл төлбөрийг орон сууцаар сольж өөрөө өмчлөх хүсэл зориг илэрхийлээгүй, харин барьцааг солих хүсэлтэй байсан тул арилжааны гэрээ нь нэхэмжлэгчийн бодит хүсэл зоригт нийцээгүй байна. Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 41.2-т засагдсан заалтыг зөрчсөн тул зээлийн барьцааг солих зорилготой хийсэн гэрээ нь нэхэмжлэгчийг төөрөгдүүлсэн гэж үзнэ. Нэхэмжлэгч нь төөрөгдсөн болохоо мэдмэгц нөгөө талдаа мэдэгдсэн боловч хариуцагч нь хүсэлтийг хүлээж аваагүй тул зөрчигдсөн эрхээ сэргээх эрхтэй (Иргэний хууль 58.6). Иймд 2020 оны 05 дугаар сарын 06-ны өдрийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж тооцох үндэслэлтэй.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Зээлийн барьцааг солих зорилготой хийсэн арилжааны гэрээ нь талуудын бодит хүсэл зориг, тодорхой тооцоолол агуулгүй, зээлийн үлдэгдэл төлбөрийг орон сууцаар сольж өөрийн нэр дээр авах агуулгагүй байсан тул хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 58.2.1).
- Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хуулийн заалтыг зөрчсөн, зээлдэгчийг төөрөгдүүлсэн тохиолдолд нэхэмжлэгч нь зөрчигдсөн эрхээ сэргээхээр шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 58.6).
- Гэрээний зүйлийн бодит үнэ болон талуудын хүсэл зоригийн илэрхийлэл тодорхой бус байх нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус бусдаар тооцох үндэслэл болдог.