Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үүргийг хамтран хариуцах болон барьцаалах үл хөдлөх эд хөрөнгийг албадан худалдалах. Зээлдэгч нар зээлийн гэрээ байгуулж, үл хөдлөх эд хөрөнгийг барьцаалсан боловч төлбөрийн үүргийг хугацаанд нь биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч зээлийн үлдэгдэл болон нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах, барьцаалсан хөрөнгийг албадан худалдалах шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээний дагуу төлбөр төлөхгүй байгаа тул үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулах, үүргийг гүйцэтгэхгүй бол барьцаалсан хөрөнгийг албадан худалдалах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Зээлийн зориулалт алдагдсан, барьцааны гэрээ хууль бус, мөн цар тахал болон эрүүл мэндийн байдлын улмаас төлбөр төлөхөөр төлөвлөсөн хүүг тооцсон нь үндэслэлгүй гэж маргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэв. Хариуцагч нар нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор биелүүлэх боломжгүй болсон тул нэхэмжлэгч нь зээлийг хугацаанаас нь өмнө төлүүлэхээр шаардсан нь үндэслэлтэй. Хариуцагч нар нь зээлийн гэрээний үүргийг хамтран хариуцахаар зээлдүүлэгчтэй тохиролцсон, барьцааны гэрээнд үл хөдлөх эд хөрөнгийг өмчлөгч гарын үсэг зурсан тул нэхэмжлэлийн холбогдох хэсгийг хангаж шийдвэрлэх үндэслэлтэй. Хариуцагч Э.******* нь зээлийн гэрээнд гарын үсэг зурсан боловч зээлдэгчийн анкет нь огноогүй, хамтран зээлдэх хүсэл зориг байсан эсэх нь тогтоогдохгүй байгаа тул түүнийг хариуцагч гэж үзэх үндэслэлгүй. Хариуцагч нар нь хүүхдийн сургалтын төлбөрийн зориулалтаар зээл хүссэн өргөдөл хамтран гаргасан, зээлийн мөнгийг хамтран зарцуулсан тул гэрээний үүргийг хамтран хариуцах үндэслэлтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч нар нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зохих ёсоор биелүүлэх боломжгүй болсон тул зээлдүүлэгч нь зээлийг хугацаанаас нь өмнө төлүүлэхээр шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 174.1, 175.1).
• Зээлийн гэрээний үүргийг хамтран хариуцах эсэх нь зээлийн мөнгөний зарцуулалт болон хамтран гаргасан өргөдөл зэрэг бодит үйл баримтаас хамаарна (Иргэний хууль 11).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийг барьцаалсан гэрээнд өмчлөгч гарын үсэг зурсан бол барьцаалуулагч нь үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах үндэслэлтэй (Иргэний хууль 175.1).**