Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус бусдад тооцох — Орон сууц захиалагчтай байгуулах гэрээг зээлийн барьцааг баталгаажуулах зорилгоор халхавчилж хийсэн нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болох маргаан. Барилгын компани нь хариуцагч иргэнээс зээл авах зорилгоор орон сууцны өмчлөх эрхийг барьцаалах гэж байсан бөгөөд үүний тулд орон сууц захиалагчтай байгуулах хөрөнгө оруулалтын шинэчилсэн гэрээ байгуулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барилгын компани нь хариуцагч иргэнээс зээл авах зорилгоор орон сууцыг барьцаалах гэж байсан тул орон сууц захиалагчтай байгуулсан гэрээ нь зөвхөн гадаад илэрхийлэл бөгөөд хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг хүлээн зөвшөөрөх, орон сууцны өмчлөх эрхийг компанитай холбогдуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Талууд орон сууц худалдах-худалдан авах хүсэл зориггүйгээр, зөвхөн зээлийн барьцааг баталгаажуулах зорилгоор гэрээ байгуулсан тул уг хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг хүлээн зөвшөөрч байгаа.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх орон сууц захиалагчтай байгуулсан хөрөнгө оруулалтын шинэчилсэн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж тогтоож, орон сууцны өмчлөх эрхийг нэхэмжлэгч компанитай холбохыг шийдвэрлэсэн.

• Талууд орон сууц худалдах-худалдан авах хүсэл зориггүйгээр, зөвхөн зээлийн гэрээний үүргийг хангах аргыг баталгаажуулах зорилгоор гэрээний гадаад илэрхийллийг бий болгож байсан тул уг хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл байна (Иргэний хууль 56.1.3).
• Хариуцагч иргэнээс авсан 50 сая төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагаас татгалзсан нь бусдын эрх, ашиг сонирхлыг хөндөөгүй тул түүнийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд хэлцлийн зөвхөн гадаад илэрхийллийг бий болгож, бодит хэлцэл хийх хүсэл зориггүй байсан тул уг хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болох (Иргэний хууль 56.1.3).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг арилгахыг заасан заалтыг баримтлан, өмчлөх эрхийг анхны хэлцлийн талтай холбох ёстой (Иргэний хууль 56.5).
• Худалдан авах гэрээний эрх, үүрэг үүсэх тухай заалт нь талуудын хоорондын бодит хэлцэл байхгүй тохиолдолд хэрэгсэх үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 243.1).