Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Тусгай зөвшөөрөлгүйгээр ашигт малтмал олборлосон гэмт хэргийн хувьд эрүүгийн хариуцлагын хэмжээг хөнгөрүүлэх боломжтой эсэх тухай маргаан үүсэв. Шүүгдэгч нь хөдөлгүүртэй техник болон усан буу ашиглан тусгай зөвшөөрөлгүйгээр газрын хэвлийд халдсан, хөрс хуулсан үйлдлээр байгаль экологид их хэмжээний хохирол учруулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирлын дийлэнхийг нөхөн төлж байгаа тул хорих ялыг хөнгөрүүлэх шаардлагатай гэж үзэв.
• Прокурор: Шүүгдэгчийн үйлдлийг тусгай зөвшөөрөлгүйгээр ашигт малтмал олборлолт явуулсан гэмт хэрэг гэж үзэн яллах дүгнэлт гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг хорих ял шийтгэж, хохирлыг нөхөн төлүүлэх шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн; учир нь байгаль орчинд учирсан хохирлын хэмжээ ихтэй, хохирлыг нөхөн төлж байгаа нь хэргийн нийгмийн аюулыг бүрэн арилгахгүй байгаа тул ял хөнгөрүүлэх үндэслэл хангалтгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэрэг үйлдэхдээ ашигласан техник хэрэгслийн үнэ болон байгаль орчинд учирсан хохирлыг нөхөн төлсөн байсан ч гэмт хэргийн нийгмийн хор аюул ихтэй тул эрүүгийн хариуцлага нь гэм буруугийн хэлбэрт тохирсон байна (Эрүүгийн хууль 1.3).
• Шүүгдэгч гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирлыг нөхөх эрмэлзэлтэй байгаа нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хууль зүйн зохицуулалтыг зөрчөөгүй тул шийдвэр хууль ёсны байна (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 16.2).
• Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль болон иргэний хуулийн заалтуудын дагуу байгаль орчны хохирол болон нөхөн сэргээх зардлыг гаргуулж төлөх ёстой (Иргэний хууль 497.1, 510.1; Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль 49).