Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Тусгай зөвшөөрөлгүйгээр ашигт малтмалын эрэл хайгуул хийж газрын хэвлийд халдсан гэмт хэргийн ялыг хөнгөрүүлэх, эрх зүйн хариуцлагыг ялгамжтай оногдуулах асуудал. Шүүгдэгч нар техник хэрэгсэл ашиглан тусгай зөвшөөрөлгүйгээр ашигт малтмал олборлох зорилгоор газрын хэвлийд халдсан тул байгаль орчинд хохирол учруулсан гэж үзэв.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хохирлыг бүрэн төлж барагдуулсан тул эрүүл мэндийн байдал, ар гэрийн нөхцөл болон бусад нөхцөл байдлыг харгалзан үзэж, нийгмээс тусгаарлахгүйгээр ялыг хөнгөрүүлэн шийдвэрлэхийг хүссэн.
• Прокурор: Шүүгдэгч нарын үйлдлийг тухайн гэмт хэргийн заалтаар яллах дүгнэлт гаргаж, хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцож, торгох болон хорих ял оноосон. Давж заалдах шатны шүүх шүүгдэгч нарын гомдлыг хангаж, шүүгдэгч нэгт хорих ялыг тэнсэж, үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ авахаар өөрчилсөн. Учир нь шүүгдэгч гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, байгаль экологид учирсан хохирлыг бүрэн төлж барагдуулсан тул ялыг хөнгөрүүлэн шийдвэрлэх үндэслэлтэй болсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Бүлэглэн гүйцэтгэсэн гэмт хэргийн хувьд гүйцэтгэгч тус бүрийн оролцоо, үүргийг харгалзан ялыг ялгамжтай оногдуулна (Эрүүгийн хууль 3.7).
• Гэмт хэрэгтний хувийн байдал, хохирлыг нөхөн төлсөн байдал зэргийг харгалзан үзэж, хорих ялыг оногдуулахгүйгээр тэнсэж, үүрэг хүлээлгэх албадлагын арга хэмжээ авахаар хөнгөрүүлж болно (Эрүүгийн хууль 7.1).
• Эрх зүйн хариуцлагыг хүлээлгэхдээ гэмт хэргийн шинж чанар, хэрэг үйлдэгдсэн нөхцөл байдал болон гэмт хэрэгтний хувийн байдалд хамгийн зүй зохистой харьцаагаар нийцсэн байх ёстой (Эрүүгийн хууль 3.1, 3.2).