Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэж хүндрүүлсэн нөхцөл байдалд хүний амь насыг хохироосон болон бусдын эд хөрөнгийг устгасан гэмт хэргийн ялыг хөнгөрүүлэх болон иргэний нөхөн төлбөрийн хэмжээг тогтоох маргаантай. Шүүгдэгч согтуурсан үедээ хамтран амьдрагчаа цээжин хэсэгт нь хутгалж алах гэмт хэрэг үйлдсэн бөгөөд мөн автобусны шилийг хагалж эд хөрөнгийг устгасан баримт тогтоогдсон.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, гэмшиж байгаа тул бага насны хоёр хүүхэдтэй, ээж эцэгтэй болох зэрэг хувийн байдлыг нь харгалзан ялыг хөнгөрүүлж, иргэний нөхөн төлбөрийг багасгах шаардлагатай гэв.
• Прокурор: Шүүгдэгчийн үйлдлийг гэр бүлийн хүчирхийлэл үйлдэж хүндрүүлсэн нөхцөл байдалд хүнийг алсан болон бусдын эд хөрөнгийг устгасан гэмт хэрэг гэж үзэн яллах дүгнэлт гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг хорих ял болон зорчих эрхийг хязгаарлах ял эдлүүлж, иргэний нөхөн төлбөрийг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээв. Учир нь шүүгдэгч гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хохирол болон хувийн байдлыг харгалзан үзэж эрүүгийн хариуцлагын зорилгыг хангасан тул анхан шатны шийдвэр хууль ёсны байна. Мөн хохирогчийн насны зөрүүгээр тооцох нь хохирогчийн талд илүү ашигтай тул иргэний нөхөн төлбөрийг тогтоосон нь зөв гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэмт хэргийн улмаас хохирогч нас барсан тохиолдолд түүний гэр бүлийн гишүүдэд учирсан сэтгэцийн хор уршгийг арилгах нөхөн төлбөрийг хохирогчийн нас, хүн амын дундаж наслалтын зөрүүг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг тав дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх мөнгөн дүнгээр үржүүлэн тооцох ёстой (Иргэний хууль 511.5).
• Нөхөн төлбөрийн хэмжээг тогтоохдоо хохирогчид учирсан сөрөг үр дагавар, хохирогчийн нас, хохирогчийн гэм буруутай байдал, гэм хор учруулагчийн гэм буруу, гэм буруугаа гэмшиж байгаа байдал, төлбөрийн чадвар зэрэг бүх нөхцөл байдлыг харгалзан үзэх ёстой.
• Шүүгдэгчийн гэм буруу, хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, учирсан хохирол болон хариуцлагыг хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг бүрэн харгалзан үзсэн тул анхан шатны шүүхээс тогтоосон ял нь эрүүгийн хариуцлагын зорилгыг хангаж чадсан (Эрүүгийн хууль 6.8).