Хүүхдийн тэтгэлгээс гадна эмчилгээ, сургалтын нэмэлт зардал гаргуулах нөхцөл
Хүүхдийн тэтгэлгээс гадна онцгой нөхцөл үүссэн үед эмчилгээ, сургалтын нэмэлт зардлыг шүүхээр хэрхэн гаргуулах тухай хууль зүйн зөвлөмж.
Таны асуултад хуулийн дагуу юу гэж заасныг мэдээрэй.
Оршил
Хүүхдэд хүндээр өвдөх, эмчлүүлэх, сургуульд орох зэрэг онцгой нөхцөл байдал үүссэн тохиолдолд сар бүр төлдөг үндсэн тэтгэлгээс гадна гарсан бодит зардлыг Гэр бүлийн тухай, 48 дугаар зүйлийн 48.1 дэх хэсэгт заасны дагуу нэмэлт тэтгэлэг эсхүл гарсан зардлыг хариуцуулах нэхэмжлэл шүүхэд гаргах боломжтой.
Эцэг, эх гэрлэлтээ цуцлуулах үед шүүхээс хүүхдийн тэтгэлгийг амьжиргааны баталгаажих түвшингээр тогтоодог. Гэвч энэ хэмжээ нь хүүхдэд гэнэтийн хүнд өвчин тусах, урт хугацааны эмчилгээ, сувилгаа шаардагдах, эсхүл сургуульд элсэн орох зэрэг үед хүрэлцдэггүй. Ийм үед асран хамгаалагч эцэг эсхүл эх бүх ачааллыг дангаараа үүрэх албагүй бөгөөд нэмэлт зардлыг хуваалцах шаардлага тавих эрхтэй.
Энд эцэг, эхээс гаргуулах тэтгэлэг, нэмэлт зардал-ын тухай тайлбарлаж байна. Төрөөс олгодог хүүхдийн мөнгө, халамжийн тэтгэмж өөр журамтай. Нэхэмжлэхийн өмнө хүүхэд буюу тэжээн тэтгүүлэгч тухайн эрхэд хамаарах эсэх, нас, нөхцөлийг нь эхлээд шалгана; сургуульд элссэн нь бүх сургалтын төлбөрийг автоматаар гаргуулах үндэслэл болохгүй.
Хууль зүйн үндэслэл
Эцэг, эхийн үүрэг хариуцлага, нэмэлт зардал гаргуулах эрх зүйн зохицуулалтыг дараах хуулийн заалтуудаар тодорхойлдог:
- Эцэг, эхийн тэгш үүрэг: Гэр бүлийн тухай, 26 дугаар зүйлийн 26.1-д зааснаар эцэг, эх хүүхдээ хүмүүжүүлэхэд тэгш эрх эдэлж, адил үүрэг хүлээнэ. Мөн хуулийн 26.4-т зааснаар гэрлэлтээ цуцлуулсан ч хүүхдээ асран хамгаалах, тэжээн тэтгэх тэдгээрийн үүрэг хэвээр үлддэг.
- Тэжээн тэтгэх ерөнхий үүрэг: Гэр бүлийн тухай, 38 дугаар зүйлийн 38.1-д эцэг, эх нь насанд хүрээгүй болон насанд хүрсэн боловч хөдөлмөрийн чадваргүй хүүхдээ тэжээн тэтгэх үүрэгтэй болохыг хуульчилсан.
- Нэмэлт зардал гаргуулах тусгай зохицуулалт: Гэр бүлийн тухай, 48 дугаар зүйлийн 48.1-д "Тэжээн тэтгүүлэгчид онцгой нөхцөл байдал тохиолдсон /хүндээр өвчилсөн, тахир дутуу болсон, эмчлүүлсэн, сургуульд орсон гэх мэт/ үед түүнд нэмэлт тэтгэлэг гаргуулах, эсхүл гарсан зардлыг хариуцуулахаар шүүхэд нэхэмжлэл гаргаж болно" гэж заасан.
- Харилцан тохиролцох боломж: Эцэг, эх шүүхэд хандахаас өмнө Гэр бүлийн тухай, 45 дугаар зүйлийн 45.1-д заасны дагуу хүүхдийн зардлыг хэрхэн хувааж хариуцах талаар тэжээн тэтгэх гэрээг бичгээр үйлдэж, нотариатаар гэрчлүүлэн шийдвэрлэх боломжтой.
Эдгээр зохицуулалтын гол зарчим нь Гэр бүлийн тухай, 40 дугаар зүйлээр сар бүр төлдөг тэтгэлэг нь өдөр тутмын хэрэглээнд чиглэдэг тул амьдралд тохиолдох гэнэтийн болон онцгой зардлыг нөхөхгүй гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөнд оршино.
Практик алхамууд
Нэмэлт зардлыг нэхэмжлэхдээ дараах дарааллаар ажиллана.
1. Нөхцөл байдлыг баримтжуулах
Шүүх зөвхөн баримтаар нотлогдсон, бодитой гарсан зардлыг хянадаг. Тиймээс дараах баримтуудыг цуглуулна:
- Эмчилгээний хувьд: Эмнэлгийн магадлагаа, оношилгоо, өвчний түүх, эм тариа худалдан авсан санхүүгийн албан ёсны баримт (төлбөрийн баримт, и-баримт), эмнэлгийн үйлчилгээний төлбөрийн нэхэмжлэх.
- Сургуулийн хувьд: Сургуульд элссэн, суралцаж буй тухай тодорхойлолт, сургалтын төлбөрийн нэхэмжлэх, төлсөн баримт.
2. Тохиролцох оролдлого хийх
Хариуцагч талд гарсан зардлын талаар албан ёсоор мэдэгдэж, зардлыг тэнцүү буюу тохиролцсон хэмжээгээр хуваан төлөхийг санал болгоно. Хэрэв тохиролцвол Гэр бүлийн тухай, 45 дугаар зүйлийн дагуу нотариатаар баталгаажуулсан гэрээ байгуулж болно.
3. Шүүхэд нэхэмжлэл гаргах
Хэрэв нөгөө тал сайн дураар төлөхөөс татгалзвал хариуцагчийн оршин суугаа газрын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд нэхэмжлэл гаргана. Нэхэмжлэлд онцгой нөхцөл байдал үүссэн шалтгаан, нийт гарсан төлбөр, нэхэмжилж буй дүнг тодорхой тусгана.
Шүүхийн практик
Шүүхийн практикт хүүхдийн эрүүл мэнд, боловсролтой холбоотой онцгой зардлыг шийдвэрлэхдээ эцэг, эхийн хэн алиных нь тэгш хариуцлагыг чухалчилдаг.
Тухайлбал, Улсын дээд шүүхийн хяналтын шатны иргэний хэргийн Тогтоол #7961 болон Тогтоол #7986-д хүүхэд хоёр төрлийн хүнд өвчнөөр өвдөж, гадаад дотоодод байнгын асаргаа сувилгаа, эмчилгээ шаардлагатай болсон тохиолдлыг хэлэлцсэн байдаг. Нэхэмжлэгч талаас хүүхдийн эмчилгээ, асаргаа, тусгай хоолны зардалд нийт 25 сая гаруй төгрөг нэхэмжилсэн бөгөөд шүүх үүнийг Гэр бүлийн тухай, 48 дугаар зүйлийн 48.1-д заасан "онцгой нөхцөл байдал" мөн гэж дүгнэсэн. Ингэхдээ зардлын зарим хэсгийг нэхэмжлэгч өөрөө хуваалцах үүрэгтэйг харгалзан бодитоор нотлогдсон хэсгээс хариуцагчид ногдох зардлыг гаргуулахаар эцэслэн шийдвэрлэжээ.
Нөгөө талаас, шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэхдээ зардлын шууд холбоог нарийвчлан шалгадаг. Улсын дээд шүүхийн Тогтоол #7808-аас үзэхэд, тархины саажилттай хүүхдийн нэмэлт зардалд 10 гаруй сая төгрөг нэхэмжилснээс шүүх зөвхөн эмчилгээтэй шууд холбоотой, баримтаар бүрэн нотлогдсон 3,790,000 төгрөгийн шаардлагыг хангаж, эмчилгээтэй шууд холбоогүй шатахууны зардал зэрэг бусад баримтуудыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн байна.
Эдгээр шийдвэрүүдээс харахад:
- Эдгээр хэргийн хуваарилалтыг бүх нэхэмжлэлд ижил хувьтай гэж хэрэглэхгүй. Гаргуулах дүнг тухайн хэргийн баримт, үүрэг, нөхцөлөөр шийдвэрлэнэ.
- Зөвхөн эмчилгээ, сургалттай шууд шалтгаант холбоотой, санхүүгийн баримтаар нотлогдсон хэсгийг л шүүх хангадаг байна.
Түгээмэл асуултууд
Сар бүр авдаг тэтгэлгээс гадна сургалт, эмчилгээний мөнгийг тусад нь шаардах эрхтэй юу?
Тийм, эрхтэй. Сар бүр олгогддог үндсэн тэтгэлэг нь хүүхдийн өдөр тутмын анхдагч хэрэгцээг хангахад чиглэдэг тул хүндээр өвдөх, эмчлүүлэх, их дээд сургуульд орох зэрэг онцгой зардал гарсан тохиолдолд тэжээн тэтгүүлэх эрх, нөхцөлөө нотлон нэмэлт зардал нэхэмжлэх боломжтой.
Хүүхдэд гарсан нэмэлт зардлыг 100 хувь хариуцагчаас гаргуулж болох уу?
Хуульд бүх тохиолдолд 50:50 эсвэл 100 хувь гэсэн нэг тогтмол хувь заагаагүй. Шүүх нотлогдсон зардал, онцгой нөхцөл, тэжээн тэтгэх үүрэг болон талуудын нөхцөлийг харгалзан гаргуулах дүнг шийдвэрлэнэ.
Хүүхэд эмчлүүлэх үеийн унаа, шатахууны зардлыг нэмэлт зардалд оруулан нэхэмжилж болох уу?
Хүүхдийн эмчилгээ, асаргаатай шууд шалтгаант холбоогүй, зайлшгүй шаардлагатай байсан нь баримтаар нотлогдохгүй бол шүүх шатахуун зэрэг шууд бус зардлыг хэрэгсэхгүй болгодог.
Дүгнэлт
Хүүхдийн тэтгэлэг тогтоолгосон хэдий ч гэнэтийн хүнд өвчин, эмчилгээ сувилгаа, их дээд сургуулийн төлбөр зэрэг онцгой санхүүгийн хэрэгцээ үүсэхэд нөгөө эцэг, эхээс зардлыг хуваалцахыг шаардах нь хуулиар олгогдсон эрх юм.
Амжилттай шийдвэрлүүлэх гол үндэс нь зардлын зайлшгүй шинж чанарыг нотолсон санхүүгийн анхан шатны баримтуудыг нягт бүрдүүлэх явдал юм. Хэрэв танд болон таны хүүхдэд ийм нөхцөл байдал тулгарсан бол бүх баримтаа цуглуулан эхлээд эвийн журмаар санал тавьж, тохиролцоонд хүрэхгүй бол шүүхэд хандан нэмэлт зардлаа шийдвэрлүүлэх нь зүйтэй.
