Гэрлэлт цуцлахад насанд хүрсэн хүүхдийн эд хөрөнгө өмчлөх эрх

Оршил

Гэрлэлт цуцлах үйл ажиллагаа нь зөвхөн эхнэр, нөхрийн хоорондын харилцааг дуусгавар болгоод зогсохгүй гэр бүлийн гишүүдийн дундын эд хөрөнгийн эрхэд шууд нөлөөлдөг. Иргэдийн дунд "Гэрлэлт цуцлахад зөвхөн эхнэр, нөхөр хөрөнгөө хуваана" гэсэн өрөөсгөл ойлголт байдаг. Гэвч бодит байдал дээр тухайн гэр бүлд хамт амьдарч, хамтын аж ахуйд оролцож байсан насанд хүрсэн хүүхэд нь гэр бүлийн дундын эд хөрөнгийн хамтран өмчлөгч байх, улмаар өөрт ногдох хэсгээ шаардах бүрэн эрхтэй байдаг.

Энэхүү нийтлэлээр насанд хүрсэн хүүхэд гэр бүлийн хөрөнгө хуваах ажиллагаанд ямар эрхтэй оролцох, хууль зүйн ямар үндэслэлээр өмчлөх эрхээ хамгаалах талаар тайлбарлах болно.

Хууль зүйн үндэслэл

Монгол Улсын хууль тогтоомжоор гэр бүлийн гишүүдийн эд хөрөнгийн эрхийг дараах байдлаар зохицуулдаг:

1. Гэр бүлийн гишүүний тодорхойлолт: Гэр Бүлийн Тухай 3.1.4-т зааснаар гэрлэгчид болон тэдгээртэй хамт амьдарч байгаа төрсөн, дагавар, үрчлэн авсан хүүхдийг гэр бүлийн гишүүнд тооцно.
2. Эд хөрөнгө хуваах шаардлага: Иргэний Хууль 130.1-д "Гэр бүлийн гишүүдийн хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгийг... насанд хүрсэн бусад гишүүний шаардлагаар... хувааж болно" гэж заасан. Энэ нь насанд хүрсэн хүүхэд бие даан нэхэмжлэл гаргах эрхтэйг баталж байна.
3. Бүрэлдэхүүнээс гарах эрх: Иргэний Хууль 131.1-д зааснаар гэр бүлийн гишүүн бүрэлдэхүүнээс гарвал хамтран өмчлөх дундын хөрөнгөөс ногдох хэсгээ авах эрхтэй.
4. Орон сууц хувьчлал: Орон Сууц Хувьчлах Тухай 25.1-д зааснаар хувьчлагдсан сууцыг өмчлөх харилцааг Иргэний хуулийн 126-130 дугаар зүйлээр зохицуулна. Хэрэв хүүхэд хувьчлалын гэрчилгээнд нэр нь орсон бол тэрээр шууд өмчлөгч мөн.

Гэр бүлийн эд хөрөнгө хуваах үйл ажиллагаа

Гэрлэлт цуцлах үед насанд хүрсэн хүүхэд өөрийн өмчлөх эрхээ хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааг дараах бүдүүвчээр харуулж болно:

Практик алхамууд

Хэрэв та насанд хүрсэн хүүхэд бөгөөд эцэг эх тань гэрлэлтээ цуцлуулж байгаа бол өөрийн өмчлөх эрхээ хамгаалахын тулд дараах алхмуудыг хийнэ:

1. Өмчлөх эрхээ баталгаажуулах: Хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгө (орон сууц, автомашин, хашаа байшин)-ийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг шалгах. Хэрэв таны нэр гэрчилгээнд байгаа бол та шууд өмчлөгч юм.
2. Хамтын аж ахуйд оролцсоноо нотлох: Хэрэв нэр тань гэрчилгээнд байхгүй ч та тухайн хөрөнгийг бий болгоход (жишээ нь: байрны төлбөр төлсөн, засвар хийсэн, цалингаа нэмэрлэсэн) хувь нэмэр оруулсан бол холбогдох баримтуудыг (банкны хуулга, гэрээ, баримт) цуглуулах.
3. Шүүхэд бие даасан шаардлага гаргах: Эцэг эхийн гэрлэлт цуцлах хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад "Бие даасан шаардлага гаргасан гуравдагч этгээд"-ээр оролцох хүсэлт гаргах. Энэ нь ИХШХШтХ-ийн §127.1-д заасан зохицуулалттай нийцнэ.
4. Ногдох хэсгээ тогтоолгох: Шүүхээр хөрөнгийг хуваахдаа гэр бүлийн гишүүдийн тоонд хувааж, өөрт ногдох хувийг (ихэвчлэн тэнцүү хувиар) тусгаарлан авах.

Шүүхийн практик

Шүүхийн практикт насанд хүрсэн хүүхдийн өмчлөх эрхийг хамгаалсан хэд хэдэн чухал зарчим байдаг. Жишээ нь, Тогтоол #944-т үл хөдлөх хөрөнгийн өмчлөх эрхийн бүртгэл болон барьцааны харилцааны талаар дурдсан байдаг. Хэдийгээр энэ нь компанитай холбоотой маргаан боловч "өмчлөх эрхийн бүртгэл" нь аливаа хөрөнгө хуваах маргаанд үндсэн нотлох баримт болдог зарчмыг харуулж байна.

Мөн Иргэний Хууль 130.3-т зааснаар шүүх хөрөнгө хуваахдаа гэр бүлийн гишүүний хэнд нь ямар хөрөнгө шилжихийг тодорхойлж, үнийн зөрүүг мөнгөөр олгох замаар шийдвэрлэдэг.

Дүгнэлт

Насанд хүрсэн хүүхэд нь гэр бүлийн дундын эд хөрөнгийн бүрэн эрхт гишүүн юм. Гэрлэлт цуцлах үед хүүхдийн өмчлөх эрх нь эцэг эхийн маргаанаас тусдаа, бие даасан байдлаар хамгаалагдах ёстой.

• Насанд хүрсэн хүүхэд бол хөрөнгө хуваахыг шаардах эрх бүхий этгээд мөн.
• Хувьчлагдсан орон сууцны хувьд гэрчилгээнд нэр нь байгаа л бол өмчлөгч байна.
• Шүүхийн шатанд бие даасан шаардлага гаргаж эрхээ хамгаалах боломжтой.

Хэрэв танд эд хөрөнгийн маргаантай холбоотой асуудал тулгарсан бол мэргэжлийн хуульчаас зөвлөгөө авч, өөрийн хууль ёсны ашиг сонирхлоо хамгаалахыг зөвлөж байна.