Тогтоол №932

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч байгууллагууд нь Монголбанк, Сангийн яам, Хөгжлийн банкны эсрэг УИХ-ын 2015 оны 41, Засгийн газрын 2015 оны 280, 320 дугаар тогтоолуудыг хэрэгжүүлэхгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгох, зээлийн авлагыг шилжүүлэх, зээлийн гэрээний хугацааг сунгуулахыг хариуцагч нарт даалгах шаардлага гаргасан. Нэхэмжлэгч нар "Хүнсний бүтээгдэхүүний зоорь, агуулахыг нэмэгдүүлэх" дэд хөтөлбөрийн хүрээнд хөнгөлөлттэй зээл авсан.

АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэлийг бүрэн хангаж, Сангийн яам, Монголбанк, Хөгжлийн банкны дээрх тогтоолуудыг хэрэгжүүлэхгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоон, тогтоолуудыг хуульд заасны дагуу хэрэгжүүлэхийг даалгасан.

ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Гомдлол гаргагч болон Гомдлын шалтгаан: Хөгжлийн банк: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн. Засгийн газарт УИХ-аас батлаагүй төсөл, хөтөлбөрийг Хөгжлийн банкинд санхүүжүүлэхийг даалгах эрх байхгүй. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн Хөгжлийн банкинд холбогдох хэсгийг хүчингүй болгож, Засгийн газрын тогтоолууд хуульд нийцээгүйг тогтоох. Сангийн яам: Засгийн газрын тогтоолыг хэрэгжүүлэх боломжгүй бөгөөд Сангийн яам нь зээлийн "Бодлогын гэрээ"-ний тал биш тул хариуцагчаас чөлөөлөгдөх ёстой. Иймд шийдвэрийн Сангийн яаманд холбогдох хэсгийг хүчингүй болгох. Монголбанк: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэх ёстой хуулийг хэрэглээгүй. Монголбанк нь Төв банкны тухай хуулиар Засгийн газраас хараат бус бөгөөд Засгийн газрын шийдвэрийг хэрэгжүүлэх үүрэг хүлээдэггүй. Иймд шийдвэрийн Монголбанкинд холбогдох хэсгийг хүчингүй болгох. Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийг өөрчилж, Сангийн яамны эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, холбогдох Засгийн газрын тогтоолуудыг хэрэгжүүлэхийг Сангийн яаманд даалгасан. Нэхэмжлэлийн шаардлагын үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Сангийн яамны давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ҮНДЭСЛЭЛ: УИХ-ын 2015 оны 41 дүгээр тогтоол нь нэхэмжлэгч нарт шууд чиглээгүй, тэдний эрх ашиг сонирхолтой холбоогүй тул уг тогтоолыг хэрэгжүүлэхгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй. Төв банкны тухай хуулиар Монголбанк нь Засгийн газраас хараат бус байгууллага тул Засгийн газрын тогтоолыг биелүүлэх үүрэг хүлээхгүй. Иймд Монголбанкны эс үйлдэхүйг буруутгах үндэслэлгүй. Монгол Улсын Хөгжлийн банкны тухай хуулиар Засгийн газар нь Хөгжлийн банкинд төсөл, хөтөлбөр санхүүжүүлэхийг даалгах эрхгүй. Засгийн газрын 280, 320 дугаар тогтоолууд нь энэ талаар хууль бус байсан тул, хууль бус тогтоолыг биелүүлээгүй Хөгжлийн банкны эс үйлдэхүйг буруутгах үндэслэлгүй. Засгийн газрын 280, 320 дугаар тогтоолуудаар Сангийн сайдад тодорхой үүрэг хүлээлгэсэн боловч Сангийн яам үүргээ хэрэгжүүлээгүй нь Монгол Улсын Үндсэн хууль болон Засгийн газрын тухай хуулиудыг зөрчсөн байна. Сангийн яамны эс үйлдэхүй нь нэхэмжлэгч нарын зээлийн гэрээний хугацааг сунгуулах эрх, ашиг сонирхолд сөргөөр нөлөөлөхөөр байх тул Засгийн газрын тогтоолуудыг биелүүлэхийг Сангийн яаманд даалгах нь зүйтэй. Иймд Монголбанк, Хөгжлийн банкны давж заалдах гомдлыг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.