Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хөдөлмөрийн хортой нөхцөлөөр ажилласан хугацааг тэтгэвэр тогтооход тооцох эрх зүйн асуудал маргаан үүсэв. Нэхэмжлэгч нь шатахуун түгээх станцын операторчны албан тушаалаар ажилласан хугацааг хөнгөлөлттэй нөхцөлд тооцож, өндөр насны тэтгэвэр тогтоож өгөхийг шаардсан боловч даатгалын байгууллага болон түүний салбар зөвлөл нь тухайн ажил мэргэжил нь хөдөлмөрийн хортой нөхцөлд хамаарахгүй гэж үзэн татгалзсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Шатахуун түгээх станцын ажил нь бензин, шатахуунтай байнга харьцдаг, тэсэрч дэлбэрэх бодистой ойр ажилладаг тул хөдөлмөрийн хортой нөхцөлд хамаарах ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тухайн ажил мэргэжил нь хөдөлмөрийн хортой нөхцөлд хамаарах жагсаалтад тусгагдаагүй, зөвхөн нефть боловсруулах үйлдвэрийн ажил мэргэжилд хамаарах тул тэтгэвэр тогтоох боломжгүй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь шатахуун түгээгч, нефть хангамжийн операторчны ажил нь нефть боловсруулах үйлдвэрийн ажил мэргэжил биш боловч тэдгээрийн ажил үүргийн онцлог нь хортой нөхцөлд ажилладаг нь нийтэд илэрхий тул хөдөлмөрийн хэвийн бус нөхцөлд хамааруулан ойлгох нь зүйтэй, иймд тэтгэвэр тогтоох эрх зүйн ашиг сонирхол зөрчигдсөн тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны гэж дүгнэв. Мөн салбар зөвлөлийн гаргасан хариу нь захиргааны актын үндсэн шинж чанарыг агуулаагүй, эрх зүйн шууд үр дагавар үүсгэхгүй байсан тул хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шатахуун түгээгч, нефть хангамжийн операторчны ажил нь нефть боловсруулах үйлдвэрийн ажил мэргэжлийн жагсаалтад тусгагдаагүй байсан ч, тэсэрч дэлбэрэх бодис болон шатахуунтай байнга харьцдаг ажил үүргийн онцлогоос хамааран хөдөлмөрийн хөнгөлөлттэй нөхцөлд хамааруулж ойлгох нь зохистой (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 5.1).
• Захиргааны байгууллагын гаргасан хариу бичиг нь тодорхой нэг тохиолдлыг зохицуулах, эрх зүйн шууд үр дагавар бий болгох шинжгүй тул түүнийг захиргааны акт гэж үзэхгүй (Захиргааны ерөнхий хууль 37.1).
• Захиргааны байгууллагын хууль бус үйл ажиллагааны улмаас эрх, ашиг сонирхол зөрчигдсөн тохиолдолд захиргааны хэрэг шүүхэд хандах эрх бүрдэнэ (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 1.1, 3.1.3).